http://www.malame.org Kürdistan ve Dünyadan Haberler MALAME:: Günlük Internet Gazeteniz MALAME:: Günlük Internet Gazeteniz Evo RSS Parser 60 http://www.malame.org/images/evo/minilogo.gif http://www.malame.org 94 15 Malame Gunluk Internet Gazeteniz en-us info@ali-usta.net 2012-05-21T05:52:25+02:00 hourly 1 2012-05-21T05:52:25+02:00 http://www.malame.org/modules.php?name=Forums&file=viewtopic&t=712#1230 2.      Berika belengaza valaya le dile van tijiye – Die Hosentaschen der Armen sind leer, doch ihre Herzen sind voll
3.      Bi guleke bihar nayê – Mit einer Blüte ist der Frühling noch nicht da
4.      Bela nabêje ez têm – Das Unglück, es kommt unangekündigt
5.      Dost di roja tengda beludibe – Erst in schweren Zeiten wird sich zeigen wer ein wahrer Freund ist
6.      Du zebeş bi destekî nayên girtin – Zwei Wassermelonen lassen sich nicht mit einer Hand halten
7.      Dermanê hertiştî xwêdeye dermanê xwêde tuneye – Die Medizin für alles ist Gott, die Medizin für Gott gibt es nicht
8.      Fistanê qîza sore, çavê xorta kora – Die Röcke der Mädchen sind rot, die jungen Männer erblinden vor Bewunderung
9.      Gotina rast sonde naxwaze – Ein ehrliches Wort, es braucht keinen Schwur
10.  Golikê malê ji gayê malê natirsê - Das eigene Kalb fürchtet sich vor dem eigenen Ochsen nicht
11.  Hesin hesin dibire – Stahl durchtrennt Stahl
12.  Herkes mêrê roja xweye – Jeder ist der Herr seines Tages
13.  Ji ave be deng diherike bitirse – Fürchte dich vor`m leise plätschernden Wasser
14.  Ji kar netirse bila kar ji te bitirse - Fürchte dich nicht vor der Arbeit, die Arbeit soll sich vor dir fürchten
15.  Kese ku mirine bibine bi nexweşiye raziye – der Jenige der dem Tod in`s Auge gesehen hat, der wird der Krankheit dankbar sein
16.  Ku tu çuyi bajareki kora çaveki xwe bigre – Wenn du in die Stadt der Blinden gehst, schließe ein Auge
17.  Rasti tahla – Wahrheit ist bitter
18.  Rastî şûrê Xwedêye – Die Ehrlichkeit/Wahrheit ist das Schwert Gottes
19.  Serê keçel başe di bin kumde – Der Haarlose Kopf (Glatze) ist unter der Mütze gut
20.  Tu çi biçînî te wê hilînî – Was Du sähst, daß erntest Du.
21.  Xweliya mêr û jinê ji heve – Der Mann und die Frau, Sie haben die selbe Asche
22.  Xebera xweş mar ji qulê dertîne – Ein angenehmes Wort, es lockt die Schlange aus ihrem Versteck/Loch
23.  Ye tişteki nizanibe tişteki ji bir nake – Wer nichts Weiss, der kann such nichts vergessen
24.  Giya di bin kevira da namîne – Ein Grashalm, es bleibt nicht unter einem Stein
25.  (K)Aqilve aqil ferq esto, aqile butine ju nîyo. - Die Verstände sind unterschiedlich, nicht alle sind gleich.
26. (K) Aqil eve peru nerosuno. - Der Verstand lässt sich nicht mit Geld verkaufen.
27.  Bom bomra terseno, baqil bomra terseno. - Der Verrückte fürchtet sich vor dem Verrückten, der Schlaue vor dem Verrückten.
28.  (K)Berz mepere giz kuna. - Fliege nicht hoch, sonst fällst du tief.
29.  (K)Bize dijdiyede yenaro kel, eskera zena - Die Ziege wird insgeheim geschwängert, jedoch gebärt sie öffentlich.
30.  (K)Can sono nino hurend, mal sono yeno hurend. - Das Leben vergeht, ist nicht ersetzlich. Das materielle hingegen schon.
31.  (K)Çiniyude bas nebeno.- Frauen kann man nicht bändigen.
32.  (K)Ciran cirane xu naskeno.- Der Nachbar kennt seinen Nachbarn.
33.  (K)Her teyr zone hora waneno.- Jeder Vogel singt mit seiner Kehle.
34.  Her eve herena herena xu ree gineno çamurre.- Bedingt durch seine Eselhaftigkeit, wird der Esel einmal in den Matsch fallen.
35.  (K)Her hegeda ju kemere, her qafikedeju aqil.- Auf jedem Acker ein Stein, in jedem Kopf ein Verstand.
36.  (K)Hona ostor negureto nalu ceno.- Ohne sich ein Pferd gekauft zu haben, kauft er sich ein
37.  (K)Mîya sipîye sa nebena.- Das schwarze Schaaf kann nicht weiß werden.
38.  (K)Meke mevine.- Mache nicht, sehe nicht.
39.  (K)Lesa dewak girsa hama dima herra sona.- Das Kamel mag zwar größer sein als der Esel, dennoch schreitet er hinter ihm her.
40.  Herkes xwe li ronahiyê digre – Jeder hält sich im Licht/hellen auf
41.  Hezar dost kêm in,dijminek pir e – Tausend Freunde sind zu wenig, ein Feind jedoch ist zu viel
42.  Hinek dikin,hinek dixwin – Die Einen tun was, die Anderen essen was
43.  Ji xelkêre pispor e,ji xwe re kor e – Für Andere ist er ein Experte aber für sich ist er blind
44.  Karkeran kar kir xeraba benîþt cût – Die Arbeiter sie haben ihre Arbeit gemacht, die Schlechten/Bösen, sie haben ihren Kaugummi gekaut
45.  Kes ji gurê xayin natirse – Keiner fürchtet sich vom verräterischen Wolf
46.  Kes nakeve gora kesî – Keiner setzt sich für den Anderen ein/ Jeder ist auf sich alleine gestellt
47.  Kevirên mezin,bi yên biçûk disekinin – Große Steine, sie werden von kleinen Steinen gehalten.
48.  Kesê jinek bîne,divê an tûrek perê wî an jî barek derewê wî hebe – Wer sich eine Frau anschafft hat entweder eine Tüte voller Geld oder ein Gepäck voller Lügen
49.  Kecekê bê bav, ciyayê bê av – Vaterlose Töchter sind wie Berge/Täler ohne Wasser
50.  Keça bê dê wek çiyay bê rê – Eine mutterlose Tochter ist wie ein Berg/ Tal ohne Weg
51.  Kezeb çiqa þêrîn be,þîret jê þêrîntir e – So süss das Ein und Alles ist, der gute Rat ist noch süsser
52.  Kund çêlika xwe dixwe,û paþê bi ser de digrî - Die Eule, sie tötet ihr Säugling und hinterher weint sie darüber
53.  Kûçik ji ku bitirse,wê de direyî – Der Hund läuft in dessen Richtung, vor dem er sich fürchtet
54.  Mal vedigere can venagere – Besitzt/Reichtum lässt sich rückgängig machen, die Seele jedoch nicht
55.  Mêr çem e,jin gol e – Der Mann ist ein Fluss, die Frau ein See
56.  Mêrê ehmeq dibê ez – Der dumme Mann sagt, Ich!
57.  Mêvanê yekî,mêvanê gundek î – Der eigene Besuch ist der Besuch des ganzen Dorfes.
58.  Mirîþk biqare,hêkê dike – Wenn das Huhn sauer ist, legt es ein Ei
59.  Mirov li ber kaniyê tî namîne – Der Mensch wird an der Quelle nicht durstig bleiben/verdursten
60.  Nok heye diran tuneye,diran heye nok tuneye – Nüsse sind vorhanden, aber keine Zähne, Zähne sind vorhanden aber keine Nüsse.
61.  Qûna tazî tembûr dixwazî – Der nackte Hintern, Er sehnt sich nach einer Gitarre
62.  Ha dev got,ha qûnê got - wenn der Mund nicht spricht, tut es der uuups
63.  Heta serî sax dimîne qûn ecêban dibîne – bist der Kopf unversehrt bleibt, erlebt der uuups das unglaublichste.
64.  Gotina bikeve nava du lêvan dikeve nava du gundan – Ein Gerücht, wenn es zwischen zwei Lippen geriet, verbreitet es sich im ganzen Dorf
65.  Hemû mêr nabin þêr – Nicht jeder Mann kann ein Löwe werden
66.  Hesinê germ bi hilmê germ nabe – Das heiße Eisen wird durch`s anhauchen alleine nicht heiß
67.  Ji çavê kor hêstir nayê - Ein blindes Auge tränt nicht.
68.  Ji dilê xweş re her tim bihar e – Für das reine/glückliche Herz ist es immer Frühling
69.  Kes nabêje dewê min tirş e - Keiner wird sagen mein dew (Yoghurtgetränk) schmeckt sauer.
70.  Zikê têr hay ji yê birçi nîne – Ein gesättigter Magen kennt den/das Hunger/n nicht.
71.  Agir bi agir venamire - Feuer lässt sich nicht mit Feuer löschen
72.  Av dilop dilop dibe gol – Tropfen für Tropfen wird das Wasser zu einem Meer
73.  Av û agir razin, dijmin ranaze – Das Wasser und das Feuer schlafen/ruhen, der Feind jedoch nicht.
74.  Ava hêdî hedî hecebê giran jê tên – Stille Wässer sind tief
75.  Barê giran tim li ker dikin – Die schwere Last bekommt stets der Esel
76.  Baş be lê ne belaş be – Sei gut aber sei nicht umsonst
77.  Bavê mirov pişta mirov e – Der Vater ist das Rückrat eines Menschen
78.  Bêje min hevalê xwe, ez bêjim tu kî yî – Sag mir wer deine Freunde sind und ich sage dir wer du bist.
79.  Berf diçe erd dimîne – Der Schnee schmilzt, die Erde bleibt (übrig)
80.  Berx û gurên tirkan bi hev re diçêrin – Die Schaafe und die Wölfe der Türken, sie gehen Hand in Hand
81.  Bindest û ser dest,nabin yek dest – Der Unterdrückte und der Unterdrücker, sie werden nicht Eins
82.  Birîna xeberan ji birîna þûr xerabtir e - Die Wunde eines Wortes ist tiefer als die eines Schwertes
83.  Bi dilê mezina bizewice,bi dilê biçûka hez bike – Heirate mit dem Herzen eines Großen und liebe mit dem eines Kleinen
84.  Çavê tirsonek singê sipî nabîne – das Auge eines ängstlichen, wird die weiße Brust nie zu sehen bekommen.
85.  Çêlekek bi shîr,ji deh mihên bê þîr çêtire – Eine Kuh mit Milch ist besser als 10 Ziegen ohne Milch
86.  Derew sêwiye – Die Lüge ist Waise
87.  Dijminê dijminê mirov dostê mirov e – Der Feindes Feind, ist dessen Menschen sein Freund.
88.  (H)Hawraman cîyengêh seyah Çeman. (Hewramî) - Hawraman ist der Ort für Schwarzäugige.
90.  (L)Jîrim seng mekê, banim seng mekê, min qise nimekem tu qise mekê. - Mein ober erzeugt kein Lehm, mein unter erzeugt kein Lehm, wenn ich nicht Rede, Rede du auch nicht.
91.  (Ke)Bira erra rûji teng, tifeng erra rûji ceng. -  Brüder ist für schlechte tagen, Gewehr ist für Kriegstagen.
92.  (S)Hetaw dere qeza nare - Sonne geht runter, das Unheil bleibt.
93.  Dostê bi xêr ji birayê bêxêr çêtire (Kurmancî) - Ein guter Freund ist besser als ein schlechter Bruder.
94. Jin qeleh e, mêr girtî ye. - Die Frau ist eine Festung, der Mann der Gefangene.
96. Çira nîne ko heta sibehê pêkeve. - Es gibt keine Lampe, die bis zum Morgen brennt.
97. Dinê li dinê, çavê gur li bizinê. - Solange die Welt, die Welt ist, wird der Wolf die Ziege belauern.
98. (K)Xêx xêxî ra hes keno, mele jî merdî ra. - Behinderte mögen Behinderte, Mollas mögen tote.
99. Xwedê yar be bila şûr dar be. - Möge Gott dir wohlgesonnen und dein Säbel aus Holz sein.
100. Aqlê sivik barê girane – Leichtsinnigkeit ist eine schwere Last
101.  Bela tên serê mêra – Sorgen haben nur (richtige?) Männer
102.  Birindar bi birina xwe zane – Der Verwundete kennt seine Schmerzen/ Der Verwundete ist sich seiner Verletzung bewusst.
103.  Carna mirov ji yarê diya xwere dibê yabo – Manchmal sagt der Mensch zum Geliebten seiner Mutter, Vater
104.  Çavê derigirtiya li ê derivekiryaye – Die Augen der Geizigen sind auf die Augen der Großzügigen gerichtet.
105.  Rovijekî berdayî ji sherekî giredayî cetire – Ein Fuchs in der Freiheit ist besser als ein gefangener Löwe
106. Ji hircekî du eyar dernayên - Einem einzigen Bären kann man nicht zwei Häute abziehen
107.  Sûsha dilan, wextê diskê, cabar nabê – Das Kristall der Herzen, wenn es bricht, lässt es sich nicht reparieren
108. Kor cilo xwedê dinerê, Xwedê jî, wisa lê dinêre – So wie der Blinde Gott sieht, sieht Gott ihn.
109.  Gote ziyaretê: „ Min gelek caran bi derewan bi te sond xwariye“ Go: “Min jî, gelek caran mala te xerab kiriye, lê tu bi xwe nizanî – Er sagt zum Heiligtum: „ ich habe oft falsche Schwüre geleistet.“ Das Heiligtum: „ Und ich habe dir oft einen bösen Streich gespielt, ohne dass du es wusstest.“
110.  Destê bi tenê, deng jê naye – Eine einzelne Hand kann keinen Lärm machen.
111.  Ew riya te berê xwe dayê, ez hatime – Ich komme von dem Weg, den du nimmst.
112.  Bipirse – netirse – Frage, scheue dich nicht!
113.  Bi dilopen baranê ber tijî nabe – Die Regentropfen alleine füllen das Meer nicht.
114.  Bilind nenerê, kur nekeve – Schaue nicht zu hoch, falle nicht zu tief.
115.  Bila hindik be, bila rindik be – Lass es wenig sein aber lass es gut (im Sinne von in Ordnung) sein/Weniger ist mehr
116.  Bila şerê rokê be, ne roviyê saleke be – Er soll für einen Tag ein Löwe sein, nicht über das ganze Jahr ein Fuchs.
117.  Caxê picûk bûm, ji mezinan ditirsiyam, mezin bûm, ji picûkan ditirsim – Als ich noch klein war, habe ich mich vor den Älteren gefürchtet, jetzt bin ich groß und fürchte mich vor den Jüngeren.
118.  Dara di bin xwede qut nekê – Trenne nicht den Ast auf dem sitzt
119.  Destê merd kin nabe – Die großzügige Hand wird nie kleiner werden.
120.  Bila merê min shiyar be, bila deyndar be – Lasse meinen Mann wachsam sein, so lasse ihn ruhig Schuldner sein.
121.  Diya baş ji hezar mamosteyan cetir e – Eine gute Mutter ist besser als 1000 Lehrer
122.  Dile yekê ket kevirekî, heft sala bi xwe re gerand – Es hat sich eine in einen Stein verliebt und hat ihn 7 Jahre mit sich getragen
123.  Dine de her tisht bi dest dikeve, lê dê û bav na – Im Leben wirst du alles finden aber nie eine Mutter und einen Vater
124.  Dinê de mirin heye, tirs cî ye? – Im Leben gibt es den Tod, was ist schon die Angst?
125.  Dostekî bixêr, ji deh birayên bêxêr cetir e - Ein Ehrenhafter Freund/ Ein Freund mit Charakter ist besser als 10 Ehrenlose/Charkterlose Brüder.
126.  Dudu bi hev re rast bin, yê sisiyab xwedê ye – Wenn sich zwei begegnen, wird/ist der dritte Gott (sein)
127.  Dara xweziya sin nabe – Der Baum der Wünsche wird nicht grün.
128.  Dikana Bekiro; du qalib sabûn û çar torbe xwê. – Bekiros Laden, zwei Sorten Seife und vier Tüten Salz.
129.  Dinya guleke, bêhn bike û bide hevalê xwe – Die Welt ist eine Blüte, rieche daran und reiche sie deinen Freunden weiter
130.  Erd birinc be, av rûn be, ku xwedi tunebe zû xelas dibe – Reis soviel wie die Erde (Sand), Butter soviel wie das Meer, wer jedoch keine Freunde hat, so ist alles Vergänglich.
131.  Hemi çêlek tên dotin, hemi gotin nayên gotin – Jede Kuh lässt sich melken aber nicht jades Wort läßt sich aussprechen oder Jede Kuh lässt sich melken aber nicht jedes Wort lässt sich umsetzten?
132. Ji çavê kor hêstir nayê - Ein blindes Auge tränt nicht.
133. Ji dilê xweş re her tim bihar e – Für das reine/glückliche Herz ist es immer Frühling
134. Kes nabêje dewê min tirş e - Keiner wird sagen mein dew (Yoghurtgetränk) schmeckt sauer
135. Zikê têr hay ji yê birçi nîne – Ein gesättigter Magen kennt den/das Hunger/n nicht.
136. Agir bi agir venamire - Feuer lässt sich nicht mit Feuer löschen
137. Av dilop dilop dibe gol – Tropfen für Tropfen wird das Wasser zu einem Meer
138. Av û agir razin, dijmin ranaze – Das Wasser und das Feuer schlafen/ruhen, der Feind jedoch nicht.
139. Ava hêdî hedî hecebê giran jê tên – Stille Wässer sind tief
140. Barê giran tim li ker dikin – Die schwere Last bekommt stets der Esel
141. Baş be lê ne belaş be – Sei gut aber sei nicht umsonst
142. Bavê mirov pişta mirov e – Der Vater ist das Rückrat eines Menschen
143. Bêje min hevalê xwe, ez bêjim tu kî yî – Sag mir wer deine Freunde sind und ich sage dir  wer du bist.
144. Berf diçe erd dimîne – Der Schnee schmilzt, die Erde bleibt (übrig)
145. Berx û gurên tirkan bi hev re diçêrin – Die Schaafe und die Wölfe der Türken, sie gehen Hand in Hand
146. Bindest û ser dest,nabin yek dest – Der Unterdrückte und der Unterdrücker, sie werden nicht Eins
147. Birîna xeberan ji birîna þûr xerabtir e - Die Wunde eines Wortes ist tiefer als die eines Schwertes
148. Bi dilê mezina bizewice,bi dilê biçûka hez bike – Heirate mit dem Herzen eines Großen und liebe mit dem eines Kleinen
149. Çavê tirsonek singê sipî nabîne – das Auge eines ängstlichen, wird die weiße Brust nie zu sehen bekommen.
150. Çêlekek bi shîr,ji deh mihên bê þîr çêtire – Eine Kuh mit Milch ist besser als 10 Ziegen ohne Milch
151. Derew sêwiye – Die Lüge ist Waise
152. Dijminê dijminê mirov dostê mirov e – Der Feindes Feind, ist dessen Menschen sein Freund.
153. Gotina bikeve nava du lêvan dikeve nava du gundan – Ein Gerücht, wenn es zwischen zwei Lippen geriet, verbreitet es sich im ganzen Dorf
154. Hemû mêr nabin şêr – Nicht jeder Mann kann ein Löwe werden
155. Hesinê germ bi hilmê germ nabe – Das heiße Eisen wird durch`s anhauchen alleine nicht heiß
156. Herkes xwe li ronahiyê digre – Jeder hält sich im Licht/hellen auf
157. Hezar dost kêm in,dijminek pir e – Tausend Freunde sind zu wenig, ein Feind jedoch ist  zu viel
158. Hinek dikin,hinek dixwin – Die Einen tun was, die Anderen essen was
159. Ji xelkêre pispor e,ji xwe re kor e – Für Andere ist er ein Experte aber für sich ist er blind
160. Karkeran kar kir xeraba benîþt cût – Die Arbeiter sie haben ihre Arbeit gemacht, die
       Schlechten/Bösen, sie haben ihren Kaugummi gekaut
161. Kes ji gurê xayin natirse – Keiner fürchtet sich vom verräterischen Wolf
162. Kes nakeve gora kesî – Keiner setzt sich für den Anderen ein/ Jeder ist auf sich alleine       gestellt
163.Kevirên mezin,bi yên biçûk disekinin – Große Steine, sie werden von kleinen Steinen   gehalten.
164. Kesê jinek bîne,divê an tûrek perê wî an jî barek derewê wî hebe – Wer sich eine Frau anschafft hat entweder eine Tüte voller Geld oder ein Gepäck voller Lügen
165. Kecekê bê bav, ciyayê bê av – Vaterlose Töchter sind wie Berge/Täler ohne Wasser
166. Keça bê dê wek çiyay bê rê – Eine mutterlose Tochter ist wie ein Berg/ Tal ohne Weg
167. Kezeb çiqa þêrîn be,þîret jê þêrîntir e – So süss das Ein und Alles ist, der gute Rat ist  noch süsser
168. Kund çêlika xwe dixwe,û paþê bi ser de digrî - Die Eule, sie tötet ihr Säugling und hinterher weint sie darüber
169. Kûçik ji ku bitirse,wê de direyî – Der Hund läuft in dessen Richtung, vor dem er sich fürchtet
170. Mal vedigere can venagere – Besitzt/Reichtum lässt sich rückgängig machen, die Seele jedoch nicht  
172. Mêrê ehmeq dibê ez – Der dumme Mann sagt, Ich!
173. Mêvanê yekî,mêvanê gundek î – Der eigene Besuch ist der Besuch des ganzen Dorfes.
174. Mirîþk biqare,hêkê dike – Wenn das Huhn sauer ist, legt es ein Ei
175. Mirov li ber kaniyê tî namîne – Der Mensch wird an der Quelle nicht durstig bleiben/verdursten
175. Nok heye diran tuneye,diran heye nok tuneye – Nüsse sind vorhanden, aber keine Zähne, Zähne sind vorhanden aber keine Nüsse.
176. Qûna tazî tembûr dixwazî – Der nackte Hintern, Er sehnt sich nach einer Gitarre
177. Ha dev got,ha qûnê got - wenn der Mund nicht spricht, tut es der uuups
178. Heta serî sax dimîne qûn ecêban dibîne – bist der Kopf unversehrt bleibt, erlebt der uuups das unglaublichste
179. Destê bi tenê, deng jê nayê. - Eine einzelne Hand, kann keinen Lärm machen.
180. Bira dilî bi dilî bî, tûrê parsê li milî bî. - Wenn zwei Herren vereinigt sind, was macht dann das Elend (wörtl.: Möge der Bettelsack über der Schulter sein.)
181. Dilê tirsok sînga gewr nabîne. - Ein Angsthase wird (niemals) eine weiße Brust sehen.
182. Pelên mayî ji ên buhurtî bêtir in. - Die Augenblicke, die noch kommen, sind länger als die, die schon vergangen sind.
183. Royê piçûk lê herikî ji avê mezin lê sekinî çêtir e. - Ein kleiner Bach, der fließt ist besser als ein großes Gewässer, das ruht.
184. Gotine rovî: "Me tu kirî mîrê mirîşka". Rovî girî û got: "Ez ji siûda xwe ne bawer im." –
Man sagte zum Fuchs: "Wir haben dich zum Hühnerprinzen gemacht." Er erwiderte weinend: "Ich glaube nicht an mein Glück."
185. Go ziyaretê: "Min gelek caran bi derewa bi te swind xwariye." Go: "Min jî gelek caran mala te xirab kiriye, lê tu bixwe nizanî.“ - Er sagte zum Heiligtum: "Ich habe oft falsche Schwüre auf dich geleistet." Das Heiligtum: "Und ich habe dir oft einen bösen Streich gespielt, ohne daß du es wußtest.
188. (K) Bom bomra terseno, baqil bomra terseno. - Der Verrückte fürchtet sich vor dem Verrückten, der Schlaue vor dem Verrückten.
190. (K) Bize dijdiyede yenaro kel, eskera zena. - Die Ziege wird insgeheim geschwängert, jedoch gebärt sie öffentlich.
192. (K) Çiniyude bas nebeno. - Frauen kann man nicht bändigen.
195. (K) Her eve herena herena xu ree gineno çamurre. - Bedingt durch seine Eselhaftigkeit, wird der Esel einmal in den Matsch fallen.
196. (K) Her hegeda ju kemere, her qafikedeju aqil. - Auf jedem Acker ein Stein, in jedem Kopf ein Verstand.
197. (K) Hona ostor negureto nalu ceno. - Ohne sich ein Pferd gekauft zu haben, kauft er sich ein
200.  (K) Lesa dewak girsa hama dima herra sona. - Das Kamel mag zwar größer sein als der Esel, dennoch schreitet er hinter ihm her.
201. Aqile kê heye dewleta wî heye – Wer Verstand hat, der hat auch einen Staat
202. Berika belengaza valaya le dile van tijiye – Die Hosentaschen der Armen sind leer, doch ihre Herzen sind voll
203. Bi guleke bihar nayê – Mit einer Blüte ist der Frühling noch nicht da
204. Bela nabêje ez têm – Das Unglück, es kommt unangekündigt
205. Dost di roja tengda beludibe – Erst in schweren Zeiten wird sich zeigen wer ein wahrer Freund ist
206. Du zebeş bi destekî nayên girtin – Zwei Wassermelonen lassen sich nicht mit einer Hand halten
207. Dermanê hertiştî xwêdeye dermanê xwêde tuneye – Die Medizin für alles ist Gott, die Medizin für Gott gibt es nicht
208. Fistanê qîza sore, çavê xorta kora – Die Röcke der Mädchen sind rot, die jungen Männer erblinden vor Bewunderung
209. Gotina rast sonde naxwaze – Ein ehrliches Wort, es braucht keinen Schwur
210. Golikê malê ji gayê malê natirsê - Das eigene Kalb fürchtet sich vor dem eigenen Ochsen nicht
211. Hesin hesin dibire – Stahl durchtrennt Stahl
212. Herkes mêrê roja xweye – Jeder ist der Herr seines Tages
213. Ji ave be deng diherike bitirse – Fürchte dich vor`m leise plätschernden Wasser
214. Ji kar netirse bila kar ji te bitirse - Fürchte dich nicht vor der Arbeit, die Arbeit soll sich vor dir fürchten
215. Kese ku mirine bibine bi nexweşiye raziye – der Jenige der dem Tod in`s Auge gesehen hat, der wird der Krankheit dankbar sein
216. Ku tu çuyi bajareki kora çaveki xwe bigre – Wenn du in die Stadt der Blinden gehst, schließe ein Auge
217. Rasti tahla – Wahrheit ist bitter
218. Rastî şûrê Xwedêye – Die Ehrlichkeit/Wahrheit ist das Schwert Gottes
219. Serê keçel başe di bin kumde – Der Haarlose Kopf (Glatze) ist unter der Mütze gut
220. Tu çi biçînî te wê hilînî – Was Du sähst, daß erntest Du.
221. Xweliya mêr û jinê ji heve – Der Mann und die Frau, Sie haben die selbe Asche
222. Xebera xweş mar ji qulê dertîne – Ein angenehmes Wort, es lockt die Schlange aus ihrem Versteck/Loch
223. Ye tişteki nizanibe tişteki ji bir nake – Wer nichts Weiss, der kann such nichts vergessen
224. Giya di bin kevira da namîne – Ein Grashalm, es bleibt nicht unter einem Stein
225. Her şêrek bi lepê xwe ye. - Jeder Löwe ist (ganz ein Löwe) durch seine Pranke.
226. Ferxekî şêra, şer e. - Ein kleiner Löwe ist (schon) ein Löwe.
227. Kar şêr e, wextê dest lê dikî, dibe rovî. - Die Arbeit ist ein Löwe, sobald du Hand daran legst, wird sie zum Fuchs.
228. Heya serî sax dimîne, çav ecêban dibîne. - Solange der Kopf gesund bleibt (Solange man lebt), sieht das Auge Wunder.
229. Keça mîran bi qelenê gavana nayê. - Mit dem Erbteil eines Ochsentreibers kann man keine Tochter eines Emirs bekommen.
230. Biharê pez, payîzê rez, zivistanê ez. - Im Frühling das Schaf, im Herbst die Weintraube, im Winter mich.
231. Her tişt bi ziravî dişke, mirov bi stûrî. - Alles zerbricht durch seine Dünne, der Mann durch seine Größe.
232. Ji mêra nav dimîne, ji ga çerm. - Von den Männer bleibt der Name, vom Ochsen das Leder.
233. Mû bi mû, rihek çêdibe. - Haar für Haar kann man ein Baart machen.
234. Ji xezalê bezatir nîne, ji rizqê xwe zêde naxwe. - Es gibt nichts schnelleres als die Gazelle, sie ißt (jedoch) nicht mehr als ihren Teil.
235. Cer di riya avê de dişkê. - Der Krug geht (solange) zum Wasser, bis er bricht.
236. Te bi araba ra got marhaba, arab e tev sola were ser jila - Wenn du Hallo zu einem Araber sagst, dann kommt er ohne Erlaubnis auf dein Teppich(in dein haus) ohne die Schuhe auszuziehen.
237. Rûvî du cara nakeve xefke - Der Fuchs tappt nicht zwei mal in die selbe Falle
238. Pêl marê razayî neke – Trette nicht auf die schlafende Schlange
239. Xwede çiya dibîne berfê lê dibarîne – Wenn der Gott die Berge sieht, deckt er sie mit Schnee zu
240. Qûna wê qûna miriskêye hêkê qaza dike - Sie hat den Hintern einer Hähne legt aber die Eier einer Gans
241. Yê ku ji jina xwe netirse, ne tu mêr e –Wer sich vor seiner Frau nicht fürchtet, der ist kein richtiger Mann
242. Yek heye bi sedî,sed heye ne bi yekî – Es gibt Etwas zu Hunderten aber keine Hunderte wie das Eine
243. Xwîn bi xwînê nayê şûştin – Blut läßt sich nicht mit Blut waschen
244. Xwarin ya herkesî ye,mêranî ne ya herkesiye - Das Essen ist für Alle da, die Männlichkeit jedoch nicht
245. Tirs hebe erd giran dibe – Wenn die Angst da ist, wird die Erde unter ihr schwerer
246. Kevir navêje kûçikê xwe ku cîran jî navêjin – Bewerfe deinen Hund nicht mit Steinen, damit die Nachbarn es dir nicht nachmachen
247. Baweriya kurdan her bi çiyê tê – Die Glaubenskraft der Kurden ist stets mit ihren Bergen verbunden/kommt von ihren bergen
248. (K) Ziwan her çî ra şîreno – Die Sprache ist schöner als alles
249.  (K) Her vas koka xo ser o royîno – Jeder Grashalm wächst auf seiner eigenen Wurzel
250. (K) Meke, mevîne – bike, bivîne – Mach’s nicht, du siehst’s nicht – mach’s, du siehst’s (du ernstest, was du sähst)
251. (K) Gukî ke vano “Ez gawo ne!” – Das Lämmchen, das sagt: “Ich bin ein Ochse!”
252. (K)  Kemere cayê xo de giran a(1) – Der Stein ist nur auf seinem eigenen Platz schwer
253. (K) Berz meperre, rew nîsena(2) – Fliege nicht hoch, du wirst schnell stürzen

K= Kirmanckî (Zazakî/Dimilî)
Ke= Kelhurî (Goranî/Südkurdisch)
S = Soranî
L = Lekî
H = HewramîRest sind alle auf Kurmancî Dialekt.

Kaynak: http://www.kurmesliler.com]]> 1230@http://www.malame.org En Güzel Kürtce atasözleri Almanca tercümeleriyle 2012-04-10T02:46:23+02:00 http://www.malame.org/modules.php?name=Forums&file=viewtopic&t=711#1229
ARAŞTIRMA: NEVZAT ÇİÇEK

İLETİŞİM:

“Barzan Aşireti, adını aşiretin merkezi olan Barzan köyünden alır. Encyclopeadia of Iranica´ya göre Barzan adı, Kürtçenin  de mensup olduğu kuzeybatı irani dilerde Mahalle anlamını taşımaktadır. Kökeni avestadaki varəzāna kelimesine dayanan "Barzan", eski hintçedeki karşıtı vṛjána(Cemaat)´dır. Modern Kürtçede bu kelimenin yerini "Tax" almıştır. Barzan bölgesi Erbil vilayetine bağlı olarak Irak Kürt Bölgesi’nin  en uç noktasında yer alır. Bölgenin merkezi Mergesor kazasıdır. Kaza üç nahiyeden oluşur. Mergesor, Barzan, Şirvan. Doğusunda Revanduz, batısında Amediye, güneyinde Akre kazası ve kuzeyinde Türkiye sınırı yer alır. Şîrvanî, Dolamerî, Mizorî, Berojî, Nizarî, Gerdî, Herkî ve Binecî aşiretlerin toplamına biz Barzan diyoruz. Barzan bir üst çatı adıdır ve bu aşiretlerden oluşmuştur.

        Aşiretin atası sayılan Mesud, Barzan’a yakın Hewînka köyüne yerleşir ve o köyden bir kızla evlenir. Bu evlilikten Said adında bir çocuk dünyaya gelir. Aşiretin liderliği ondan sonra oğlu Said’e geçer. Onu da torunu Şeyh Taceddin izler. Şeyh Taceddini bir din alimi idi ve bu nedenle  etrafında birçok mürit toplanır. Bunun üzerine Barzan tekkesini kurar ve ölünceye kadar bu tekkede şeyhlik görevini sürdürür. Onu,  oğlu Şeyh Abdurrahman, Şeyh Abdurrahman’ı da oğlu Şeyh Abdullah izler. Şeyh Abdullah, oğlu Şeyh Abdusselam’ı, Seyyid Taha Nehri’den dini ilimleri öğrensin diye oğlu Nehri Medresesi’ne gönderir. Şeyh Abdullah’ın vefatından sonra Şeyh Abdusselam, Barzan Tekkesi’nin başına geçer. Onun yönetime gelmesiyle tekkenin müritlerinin sayısı daha da artar. Bunun üzerine, O da Barzan’da dini ilimleri öğreten bir medrese kurar.



BARZANİLER, MEVLANA HALİD’İN HALİFELERİ

       Bu yıllarda bölgede Kadirîlik ve Nakşîlik önem kazanmıştı. Bölgede Nakşibendîliğin ilk yayıcısı Mevlânâ Halid-i Bağdadî'dir (1777-1837). 1809 yilinda Hindistan'a giderek Abdullah-i Devlevî'den  hilâfet alan Halid, kısa sürede bölgenin en etkin şeyhi olmustu. Özellikle Hakkârili Abdullah Nehrî ve Palulu Ali Septî (Seyh Said'in dedesi) aracılığıyla Kuzey Irak ve Doğu Anadolu'da yayılan Halidîye, Barzanîleri de tesir sahasina almakta gecikmemişti. Şeyh Taceddin'den sonra yerine geçen oğlu I. Abdüsselâm, Seyyid Taha tarafindan fıkıh dersleri almış olmanın da avantajıyla ilişkilerini sıklaştırmış, hatta zaman zaman Halid-i Bağdadî'yi (k.s.) bile ziyaret etmişti. Kürt kaynaklarına göre I. Abdüsselâm bu ziyaretlerinin birinde Mevlânâ Halid'den bölgenin Nakşî halifesi olma iznini de almıştı.

Şeyh Abdusselam 1872′de vefat etti. Ölümünden üç yıl önce İslam Fıkıh’ına dair değerli bir kitap yazdı. Ondan sonraoğlu Muhammed Şeyhlik postuna oturdu. Şeyh Muhammed de zühd ve takvasıyla önlüydü. Onun zamanında Barzan Tekkesi komşu aşiretlerden mazlumların sığınağı oldu. Bu durum bu aşiret liderlerinin Şeyh Muhammed’i Osmanlı Sultanı’na şikayet etme- lerine neden oldu. Osmanlı Hükümeti Şeyh Muhammed’i Bitlis kentine sürgün etti. Şeyh burada bir yıl kadar hapis yattı. Barzan’a geri döndüğünde fazla yaşamadı ve 1903 yılında vefat etti. aşiretler Şeyh Abdusselam’ın liderliğinde ittifak ederek onun reformlarını desteklediler: Şîrvanî, Dolamerî, Mizorî, Berojî, Nizarî, Gerdî, Herkî ve Binecî. O günden sonra Barzan adı bu aşiretlerin tümünü temsil eder oldu…

BARZANİLER BİTLİS’TE SÜRGÜN

Abdüsselâm'ın öldürülmesi olayı ile ilgili Hollandalı Kürdoloji uzmanı Martin Van Bruinessen oldukça farklı ve ilginç şeyler anlatmaktadır. Onun verdiği bilgiye göre, Seyyid Taha'nın kardeşi Şeyh Saleh'den hilâfet alan I. Abdüsselâm, şeyhinin ölümü üzerine kendisini şeyh ilân etti. Buna kızan Seyyid Taha'nın oğlu ve yeni şeyhi Ubeydullah, "Abdüsselâm ve müridlerinin delirdiklerini, şeytanın kurbanları olduğunu" ileri sürerek, ona savaş açtı. Şeyhlerinin yenilmesine rağmen Abdüsselâm'ın müridleri onu mehdi ilan ettiler. Abdüsselâm da korkusundan saklandı. Daha sonra da öldü. Yerine oğlu Muhammed geçti. Muhammed, Şeyh Ubeydullah'a bağlılığını bildirdi. Fakat Ubeydullah'ın Hicaz'a sürülmesinden sonra bu kez de Muhammed Barzanî mehdiliğini ilan etti. Bu, bölge halkı tarafından benimsenmedi. Bölgede Barzanîler "divâne" olarak adlandırılmaya baslandılar. Kürt kaynaklarina göre I. Abdüsselâm'in yerine geçen Muhammed, zâhid, aşiret ve kabile kavgalarından kaçanların sığınağı, aktif bir insandı. Osmanlıya yapılan şikâyetler sonucu Bitlis'e sürülmüs ve bir kaç yıl sonra da sürgünden dönmüştü. Ondan sonra da kimseyi kabul etmemiş ve 1903'de yerini oğlu II. Abdüsselâm'a bırakarak vefat etmişti

 1903'de Şeyh Muhammed ölmüş ve geride bes oğlu kalmıştı. Abdüsselâm (II), Şeyh Ahmed, Muhammed Sıddık, Muhammed Babu ve Mustafa Barzanî. (Şeyh Muhammed'in oğlu Molla Mustafa Barzanî anılarında, "1903-1904'de bir gün köylerini basan Hamidiye Alayı mensuplarınca tutuklanarak, ailece Diyarbakır hapishanesine konduklarını, bir buçuk yıl kaldıktan sonra döndüklerini" anlatmaktadir”) Bunlardan en büyüğü Abdüsselâm adıyla başa geçti. II. Abdüsselâm başa geçer geçmez bölgesinde sosyal ve iktisadî yönden hızlı bir atak başlatmıştı. II. Abdüsselâm bir şeyhden çok bağımsız bir siyasî lider gibi davranmaya başlamıştı. Toprak reformu yapmış, fakir gençleri zorlayan, mehirdeki taşkınlık kaldırılmış, toplumsal ilişkiler yeniden düzenlenmeye çalışılmış, güvenlik önlemleri arttırılmış, köylerde camiler daha aktif hale getirilmiş, sorunlar Osmanlı yönetimine aktarılmadan şeyhin atadığı imamlar tarafından çözülmüştü.


1909 YILINDA OSMANLIYA KARŞI AYAKLANDILAR

1907 senesinin baharında Şeyh Abdusselam, Brifkan köyündeki Kadiri Tekesinin lideri Şeyh Nur Muhammed Brifkani’nin evinde önemli bir toplantı gerçekleştirdi. Bu toplantıya Kürt aşiretlerinin liderlerinin önemli bir kısmı katıldı. Şeyhin 1907'de bölgedeki Kürt aşiret temsilcilerini toplayarak Bâb-i Âlî'ye müracaat ettiği söylense de  Osmanlı Arşivi belgelerine göre şeyhin isyanı 1909'da olmuştur. Muhtemelen 23 Temmuz 1908'de İkinci Meşrutiyet'in ilânından yararlanmak isteyenler gibi II. Abdüsselâm da yararlanmak istemiştir. Toplantıda II. Abdüsselâm'ın şu talepleri tartışıldı:

1-Kürt bölgelerinde Kürtçe’nin resmi dil olarak kabul edilmesi.
2- Eğitimin Kürtçe yapılması.
3-Kaymakamların, nahiye müdürlerinin ve diğer memurların Kürtçe’yi iyi derecede bilenlerden tayin edilmeleri.
4-Devletin dini İslam olması hesabiyle mahkemelerde verilen hükümlerin İslam şeriatına göre verilmesi.
5-Vergiler (zorunlu hizmetlerin karşılığı olarak) eskiden olduğu şekliyle alınacak. Ancak bunların Kürt bölgelerindeki yolların onarımı, okulların açılması için kullanılması.


    Toplantıya katılanlar, şeyhin bu taleplerini onaylamadılar. Şeyhin aşiret-medrese ve Kürt aydınların ortak hareket edeceği teminatı da onları iknaya yetmedi. II. Abdüsselâm hazırladığı talepleri Emin Ali Bedirhan, Seyyid Abdülkadir Nehrî ve Süleymaniyeli Şerif Pasa'ya da teyid ettirdikten sonra kendi adına Bâb-i Alî'ye gönderdi. Bâb-i Âlî hemen bölgeye Dağıstanlı Mehmed Fazıl Paşa komutasında bir ordu gönderdi. Bu ordu da iki ay içinde II. Abdüsselâm'ın bu ilk isyan hareketini bastırdı.

    Şeyh II. Abdüsselâm'ın isyanları bundan sonra da birbiri ardına sürdü. Şeyh, Akra ve Hemund Aşireti ile birlikte Eylül 1909'da bir kez daha isyan etti. İsyana Kürdî ve Herki aşiretleri de katıldı. Osmanlı yönetimi 21 Eylül 1909'da "Barzanî Şeyh Abdüsselâm ve avanesinin yerel halk üzerindeki zulmünü ortadan kaldırmak" gerekçesiyle Barzan üzerine yeni bir operasyon baslattı. İsyanın Van bölgesine de yayılabileceği düşüncesiyle bölgeye gönderilen kuvvetlere Yemen için hazırlanan kuvvetler ve Revanduzlu Abdullah Pasa'nın da iştiraki kararlaştırıldı. Musul Valiliği operasyonu sürekli Bâb-i Âlî'ye bildiriyordu. 7 Ekim 1909'da Barzanîlerin bir daha toparlanmayacak şekilde tenkil edildiği, kaçmayı başaran Abdüsselâm ve bazı müritlerinin takip edilmekte olduğu bildiriliyordu. 14 Ekim'de şeyh ve yanındakilerin Hakkâri'deki Nestûrî Tayyari Aşireti'ne sığındıkları öğrenilmiş, 20 Ekim'de Barzanîlerin köylerini ve evlerini nakledemedikleri, zahireleri yakarak dağlara firar ettikleri öğreniliyordu. Barzanî şeyhi ve yakınları, çok iyi bildikleri dağlarda sürekli dolaşıyor, ama bir türlü yakalanamıyorlardı. İsyanlar 1913 yılına kadar devem ediyordu.

FEVZİ ÇAKMAK MUSUL’A GÖTÜRDÜ

Şeyh II. Abdüsselâm, Aralık 1913'de yeniden isyan hareketini başlatmıştı. Hereki Aşireti'nin Mam fırkasına saldıran şeyh, adamlarıyla beraber İran'a kaçmıştı. 1913 sonlarında İran'a giden Şeyh Abdüsselâm, Urmiye yakınlarında Şeyh Muhammed Sıddık en-Nehrî'nin oğlu Seyyid Taha'yı "Rajan" Köyü'ndeki evinde ziyaret etti. Ardından İran Kürtlerinin liderlerinden İsmail Ağa Simko'yu ziyaret etti. Onunla birlikte Hoy ve Tiflis'e giderek Rus generallerle görüştüler. Bu arada Osmanlı yönetimi de şeyhin başına ödül koydu. Dönüşte Simko'dan ayrılan Şeyh, Genegecin  köyünde Safi Abdullah'a (Ibrahim'e?) misafir oldu. Abdullah, Osmanli Devleti'nin vaadi olan ödülü alabilmek için gece uyurken şeyhi yakalayarak Osmanlı yönetimine teslim etti. O zaman genç bir subay olan Fevzi (Çakmak) tarafından Musul'a götürülen ve yargılanan şeyh, mahkeme kararıyla 14 Aralik 1914'de yakın yönetim kadrosuyla birlikte idam edildi. O  dönem Musul Valisi olan Diyarbakırlı bir Kürt, sair Süleyman Nazif  idamın sorumlusu olarak bugün hala Kürt aydınları tarafından suçlanmaktadır...

ŞEYH AHMED AŞİRETİN BAŞINA GEÇTİ

Büyük kardeşi II. Abdüsselâm'ın Musul'da idamından sonra 18 yaşında ailenin başına gelen Şeyh Ahmed, Zibarî Aşireti'nden Faris Ağa'nın kızıyla evlenerek, bölgedeki gücünü sağlamlaştırdı… Bir süre kaçak olarak yasayan Ahmed, Şeyh II. Abdüsselâm'in yakın dostu olan Molla Mahmud'un talebesi ve  Nakşibendî Şeyhi olan bu zâtın halifesi olmuştu. Şeyh Ahmed'in adı, iki İngiliz istihbarat subayının öldüğü 1919 Behdinan İsyanı'na kadar pek duyulmamıştı.


 Bölge, Birinci Dünya Savaşı sonucu İngiliz hâkimiyetine girince tüm Kürt ve Türkmen aşiretleri İngiliz Emperyalizmi'ne isyan eden Şeyh Mahmud Berzenci'nin çevresinde toplanmış, ona var gücüyle destek vermişlerdi. Bunlara Barzan ve Zibar aşiretleri de katılmıştı. Kasım 1919-Mart 1920 tarihlerinde Barzan ve Zibar aşiretlerinin Nesturi ve Ermenilerden olusan İngiliz kuvvetlerine karşı savastığı, hatta Türklerden yardım istediği Bâb-i Âlî tarafından da öğrenilmişti. M. Sıraç Bilgin'e göre Şeyh Mahmud Berzenci, İngilizlere karşı tüm Kürt aşiretlerinden mektupla yardım istemiş, Şeyh Ahmed bunu olumlu bularak Behdinan aşiretlerine de Berzenci isyanını desteklemek çağrısı yaptıktan sonra Süleymaniye'ye biri Mustafa Barzanî komutasinda iki küçük birlik göndermis, ancak bu birlikler Süleymaniye'ye varmadan İngilizler, Şeyh Mahmud Berzenci'yi yaralı yakalayarak isyanı bastırmışlardı. Berzenci'ye yardım eden tüm Kürt aşiretleri gibi Barzanîlerin de üzerine yürüyerek, Barzan'a Asurîleri yerleştirmek isteyen İngilizler, bu operasyondan "bir süreliğine" vaz geçmislerdi.

İNGİLİZLER BARZANİLERİN KÖYLERİNİ UÇAKLARLA BOMBALADI

   İngilizler 1922'de Barzan'a saldırmışlar, Ahmed Barzanî ve Zibari Aşireti lideri Faris Ağa, Barzan'ı terk ederek dağlara kaçmak zorunda kalmışlardı. Bu operasyon bir süre için Barzanî Aşireti'ni sindirmiş, inzivaya çekilmelerine neden olmustu. Barzaniler bu dönem yer yer Türkiye’deki Kürt hareketlerine de destek verdi ve dönem dönem çatışma içerisine gierdiler. Türkiye'nin ardından bir yıl sonra Alimed Barzanî ile Irak'ı yöneten İngilizler arasında da çatışma basladı. İngiliz Sir A. Wilson'a göre İngilizlere bağlı Irak Hükümeti Kürtlere, otoritesini kuvvet zoruyla kabul ettirmeye çalışmış ve İngiliz Hükümeti de bölgedeki bütün askerî gücü, özellikle uçakları ile bu operasyona destek vermişti. Bir aşiret kavgası gerekçe gösterilerek Temmuz 1931'de çatismalar baslamış, Irak hükümet güçlerinin Barzanîler karşısındaki başarısızlığı, İngiltere'nin takviyesi ile başarıya dönüştürülmüştü.

  İngiliz belgelerine göre İngiliz uçakları 79 köyü bombalamış, 2382 evden 1365'ini yerle bir etmişti. Şeyh Ahmed Barzanî, Kasım 1931'den Nisan 1932'ye kadar aralıklı, Nisan'dan Haziran'a kadar sürekli ve şiddetli olarak İngilizlerin saldırısına uğruyordu. Aralık 1931, Şubat 1932, Mart 1932, Nisan 1932 ve Haziran 1932'de tam beş kez Irak ve İngiliz güçlerince bombalanıyor, Barzanîler özellikle İngiliz uçaklarının bombalarını beyinlerinde hissediyorlardı. Irak Hükümeti'nin kara saldırılarını yer yer püskürtseler de uçaklara karşı direnmeleri mümkün değildi.

ŞEYH AHMED BARZANİ TÜRKİYE’YE SIĞINDI

21 Haziran 1932'de Şeyh Ahmed Barzanî, 400 kadar adamıyla sınırı geçip Türk yetkililerine sığındı. Şeyh Ahmed ve adamlarını; aşiretin diğer mensupları izledi. Üç komutan ve toplam 1.700 kişilik mülteci grubu, Binbaşı Şükrü Kanatlı yönetimindeki Türk ordusu tarafından çok iyi karşılandı. Molla Mustafa Barzanî yıllar sonra bunu şöyle anlatıyordu;: "Biz Türkiye'de asılmayı bekliyorduk. O tarihlerde İngilizlerle Türkler ve Iraklılar iyi ilişkiler kurmuşlardı. İngilizlerin talebi üzerine Türkiye bizi asabilirdi. Ancak biz seve seve Türkiye'de ölüme gelmiştik. Fakat Türkiye'de beklediğimiz akibet bizi karşılamadı. Nitekim orada iyi muamele gördük. Bizi şehirden şehire alıp götürdüler. Daimî bir yerde oturtmadılar. Büyük ağabeyim Şeyh Ahmed'i Erzurum'a gönderdiler. Bizi birbirimizden ayırıyorlardı. Herhangi bir harekette bulunmamızdan endişe olunuyordu. Bunu seziyorduk. Bize iyi muamele ettiler."

Molla Mustafa Barzani ve ailesini misafir edenlerden biri de Kinyas Kartal’dı. Gazeteci-Yazar Hulusi Turgut’a o günler Kinyas Kartal şöyle anlatıyordu;”Hükümetimizin kararı ile Türkiye’ye iltica etmişlerdi. Şemdinli bölgesinden giriş yapmışlar.Molla Mustafa’nın yanında zannedersem iki ağabeyi de bulunuyor. Ayrıca eşleri ve çocukları da vardı bize misafir oldular.Van’da birkaç gün konakladılar. Biz kendilerini mütevazi imkanlarımız ile misafir ettik.Daha sonra Erzurum-Kars istikametine gittiler”

TÜRKİYE GERİ DÖNMELERİNE İZİN VERDİ

Türkiye, 1932 sonlarında Şeyh Ahmed, kardeşleri Muhammed Sadık, Molla Mustafa ve adamlarının Barzan'a geri dönmesine izin vermiş, ancak Irak Hükümeti onlara karşı Türkiye'den operasyon talebinde bulunmuştu. Türkiye böyle bir operasyonu yapmadı. Mart 1936'ya kadar Halil Hosevî ve Alu Bey önderliğinde Barzanî Aşireti'nin Irak Hükümeti'ne karşı isyanı sürdü. 13 Mayıs 1934'te Irak Hükümeti genel bir afla Barzanî Aşireti'nden tutuklananları serbest bırakarak Barzan'a gönderdi. Ancak Ahmed, Muhammed Sadık ve Mustafa Barzanî, Basra yakınlarındaki Hille'ye sürülmekten kurtulamadılar. Barzan dağlarından Hille çölüne sürülen Barzanîler burada çok sıkılıyordu. Geleceğin lideri Molla Mustafa, 1935'de Hille'den kaçarak Halil Hosevî'ye katıldı ve yönelttiği milis güçleri ile Revanduz'u ele geçirdi.

1930’lu yıllarda Irak’ı fiilen yöneten İngilizler, Barzani Ailesi’ni etkisiz kılmak için, Türkiye’den dönen ailenin ileri gelenlerini ülkenin çeşitli yerlerinde göz hapsinde tuttu. İngilizler Barzaniler’i sürgüne göndermiş ve Şeyh Ahmed’i tutukladılar. Aşiret yönetiminde ipler Seyh Ahmed'den Molla Mustafa Barzanî'nin eline geçmisti. Sürgünlükler yaşayan, liderliği kardeşi Molla Mustafa'ya kaptıran Şeyh Ahmed, aşireti üzerinde yeniden nüfuz kazanmak için dinî konumunu kullanıyordu.

1939 yılında 2. Dünya Savaşı’nın başlaması üzerine bölgeden kısman uzaklaşan İngilizlerin boşluğundan yararlanan Barzani Ailesi ve aşireti tekrar köylerine geri döndüler. Şeyh Ahmed’de serbest bırakıldı. Ancak savaşın İngilizler ve müttefiklerin de galibiyetiyle sonuçlanması üzerine İngilizler tekrar Ortadoğu’ya dönmüş duruma hakim olmuş ve Barzaniler tekrar İngilizler ile yüz yüze kalmışlardı.Barzaniler 1940 yılında Nasıriye’den Süleymaniye’den nakledildi. Bu tarihlerde Süleymaniye yoğun olarak Kürt örgütlerinin faaliyeti altındaydı. Molla Mustafa Barzani bunu kaçırmadı 1943 yılına kadar yoğun temaslar yürüttü.

MOLLA MUSTAFA BARZANİ FİRAR EDEREK KAÇTI

10 yılı aşan bir süre sürgün’de kalmak ve ağır şartlar altında yaşamak zorunda kalan Barzanilerin bu durumunu, Mele Mustafa Barzani daha fazla kaldıramadı. Süleymaniye’de Hêvi örgütü ile ilişki kuran Mele Mustafa, 1943 yılında sürgünde bulunduğu Süleymaniye’den firar ederek İran’a geçti. Barzani’nin İran’a geçtiği dönemin bir diğer özelliği de, Kadı Muhammed önderliğindeki İran Kürt hareketinin yakaladığı gelişmedir. Mustafa Barzani, Kadı Muhammed’in kendisini koruyacağından emindir.

Bölgede bulunan Sovyet subayları ile de ilişkiye giren Mustafa Barzani’nin, Sovyetler’in isteği üzerine 1945 yılına kadar yaklaşık 2 yıl boyunca, İngiliz güçlerinin eline geçmemek için İran’da Mirava köyünde saklandığı da, bilinen diğer bir bilgidir. Sovyet desteğini alan İran Kürtleri, 22 Ocak 1946’da, Mahabad kentinin Çarçıra Meydanı’nda Mahabad Kürt Cumhuriyeti’nin kuruluşunu ilan ettiler. Mahabad Kürt Cumhuriyeti’nin başına geçen Kadı Muhammed, önemli bir kısmı Barzanilerden oluşan ordunun başına general rütbesiyle taltif ettiği Mustafa Barzani’yi getirdi. Mele Mustafa aynı zamanda, birçok aşiretin yeni Cumhuriyet’e desteğini sağlamada da önemli bir başarı elde etti.

Mustafa Barzani’nin bu dönemden çıkardığı en önemli dersin, Kürt hareketinin başarıya ulaşmasının yolunun partileşmeden geçtiğini görmesidir. 1945 yılında kurulan İran Kürdistan Demokrat Partisi’nin (İ-KDP) yapılanmasını örnek alan Mele Mustafa, 16 Ağustos 1946’da, Irak Kürdistan Demokrat Partisi’ni kurdu.

MABAHAD  KÜRT CUMHURİYETİ YIKILIYOR BARZANİ’YE YOL GÖRÜNÜYOR

Mahabad Kürt Cumhuriyeti, uzun ömürlü olamadı. Sovyetler’in İran hükümeti ile Azeri politikası doğrultusunda anlaşarak desteğini İran Kürt hareketinden çekmesiyle birlikte, Mahabad Kürt Cumhuriyeti, 1946 yılının sonlarına doğru daha 11 aylık iken yıkıldı. Barzani ile diğer ileri gelenlerin tüm ısrarlarına rağmen halkına yönelik bir katliama neden olacağı gerekçesiyle Mahabad’ı terk etmeyen Kadı Muhammed, yakalandıktan yaklaşık üç ay sonra, 31 Aralık 1947’de Cumhuriyet’i ilan ettiği meydanda asılarak idam edildi.

Mahabad’ın yıkılışı döneminde Mustafa Barzani teslim olmayı reddetti. O, aynı şekilde Kadı Muhammed’in de Mahabad’da kalmasını istemiyordu. Sovyetler’in geri çekilmesinden sonra onlarla anlaşma yolu kapandığı için, Barzaniler, Sovyetler’e sığınabilecek durumda da değildiler. Bu nedenle Barzanilerin büyük çoğunluğu İran’da kalmayarak Irak’a  dönme kararı aldılar. Kürtlerin önemli bir kısmı, Irak’a geçerek hükümete teslim olmayı kabul etmişlerdi. Mustafa Barzani Irak sınırına vardıklarında, kardeşi Şeyh Ahmet’e veda etti. Irak’a  geçerek bir kez daha hükümete teslim olmayacağını ve Irak zindanlarında ölmektense Sovyetler’e geçmeyi ve gerekirse yollarda çatışarak ölmeyi deneyeceği kararını bildirdi. Mustafa Barzani, bu kararıyla 12 yıl sürecek yeni bir ayrılığa doğru ilk adımı atmanın kararını da vermişti. Barzani bu dönem ABD’ye sığınma talebinde bulunan Barzani’nin bu talebi ABD tarafından kabul edilmedi.

41 gün süren zorlu ve bir o kadar riskli bir yolculuktan Sovyetler’e varan Mustafa Barzani ve peşmergeleri, ilk etapta umduklarını bulamamışlardı. Mele Mustafa, daha Azerbaycan’a varır varmaz gruptan ayrı tutuldu. Sığınma isteklerine uzun zaman yanıt verilmedi. Barzani’nin Stalin ve Bakırov’a yazdığı onlarca mektup ve rapor, yanıtsız kaldı. Barzani, Azerbaycan’a vardıktan ancak 6 ay sonra, 1947’nin sonlarına doğru Bakırov’la görüşme olanağı yakalayabildi. Bu ilk görüşmeden sonra Barzanilerin durumu eskiye nazaran nispeten iyileşti. Kamplarda Kürtçe okuma-yazma kursları açıldı. Bazı peşmergeler, Sovyet subaylarının denetiminde modern anlamda silahlı gerilla eğitimine tabi tutuldular. Ancak bir müddet sonra Bakırov, Stalin üzerindeki nüfuzunu da kullanarak, Kürtleri Mustafa Barzani aracılığıyla kendilerine bağlamayı, olmazsa Barzani ile peşmergelerini izole etmeyi; deyim yerindeyse onları siyaseten öndersiz bırakmayı tasarladı. Mele Mustafa, Bakırov’un bu yönlü taleplerini sezmişti ve kendisine yönelik tüm girişimleri reddetti. Kürtlerin ayrı bir halk olduğunu ve kendi ülkelerinin özgürlüğü için mücadele ettiğini, bu durumun sosyalizmle çelişmediğini, Sovyet sosyalistlerinin de bu anlamda kendilerine destek vermeleri gerekirken onları siyaseten bitirip yok etmeyi tasarladıklarını rapor eden Mele Mustafa, bu nedenle Stalin’le görüşmek istediğini, Bakırov’a bildirdi. Barzani, Stalin’le görüştürüleceği yalanına kanarak, Kremlin’in de isteği üzerine, peşmergelerinden koparıldı ve Aral gölü yakınlarındaki bir yerleşim biriminde birkaç komutanı ile birlikte zorunlu ikamete tabi tutuldu. Barzani’nin peşmergelerden hile ile koparılmasından sonra sığınmacı Kürtler için yeni ve zorlu bir süreç başladı. Birçok peşmerge farklı yerlere sürgün edildi. Gruplar dağıtıldı. Aralarındaki iletişim koparıldı, haberleşmeleri engellendi. Bazı peşmerge komutanları Barzani ile görüştürülecekleri vaadiyle kandırılarak, ta Semerkant’a kadar sürgüne gönderildiler.


SOVYETLERDEKİ AÇLIK GREVİ

Uygulamalara tepki gösteren Kürtler, siyasal mücadele tarihlerinin ilk açlık grevini o dönem başlattılar. Birçok yere dağıtılan Kürtler, birbirlerinden tamamen habersiz açlık grevi ve benzeri protesto eylemleri yaptılar. Mustafa Barzani’nin bizzat kendisi de, mevcut durumu kabullenmeyerek benzeri protesto eylemlerine yöneldi. Kürtlere yönelik bu izolasyon 1951 yılına kadar sürdü. Sonraki yıllarda Mustafa Barzani, Kürtlerin bu dönemde yaşadığı baskı ve zulmü, İranlıların, Iraklıların, hatta İngilizlerin zulmünden bile ağır olduğunu söyleyecekti, çocuklarına.

Mustafa Barzani, 1951 yılında mektupla da olsa, Moskova’ya, Kremlin’e ulaşabilmişti. Barzani’nin mektubu üzerine bir araştırma heyeti oluşturularak, sığınmacı Kürtlere yaşatılanlar incelendi. Azeri ve Özbek yetkililerin Kürtlere yönelik kötü muamele ve işkenceleri, tespit edildi. Araştırma heyetinin raporu sonrasında, Kürt sığınmacılar yeniden bir araya toplandı. Kürt sığınmacıların durumu giderek düzeliyordu.

Barzani’nin Kremlin ile görüşmesi ancak Stalin’in ölümünden sonra gerçekleşti. Barzani’nin Kruşçev ile görüşmesinden sonra Sovyetler’deki Barzaniler altın dönemlerini yaşamaya başladılar. Siyasi sığınmacılıkları tescil edildi. Siyasal hiçbir çalışmalarına engel olunmadı. Barzanilerin bu konumu, 1958 yılında yeniden Irak’a geri dönünceye kadar devam etti.

1958 DARBESİ VE BARZANİ’NİN IRAK YOLCULUĞU

Barzani’nin Sovyetler’de bulunduğu dönemde, İngilizlerin Irak’taki hakimiyeti sürüyordu. İngilizlerin, hem Mahabad hem de Sovyet süreci nedeniyle, Barzanilere ve özellikle Mustafa Barzani’ye yönelik kini daha bir artmıştı. Bu nedenle olsa gerek, Başta Şeyh Ahmet ve kardeşleri ile çocukları olmak üzere, neredeyse Irak’taki Barzanilerin tümü hapse atılmışlardı. Barzanilerin Irak içindeki ve dışındaki sürgünü 1958 yılındaki Abdülkerim Kasım darbesine kadar sürdü.

Irak’ta yönetimin değiştiği haberi, kısa zamanda Barzani’ye ulaştırıldı. Barzani için 12 yıla yakın süren mültecilik döneminin sonu da yaklaşmıştı. Sovyetler’den ayrılan Mustafa Barzani, birkaç ay Romanya, Çekoslovakya ve Mısır’da devlet ve hükümet başkanlarıyla görüşmeler yaptı. 1958 yılının Ekim ayında ise Bağdat’a geri döndü. Mustafa Barzani’nin Bağdat’a dönüşü büyük bir gösteriyle kutlandı. Araplar ve Kürtlerden oluşan on binlerce kişi, Barzani’yi karşıladılar. Barzani’yi karşılayanlar arasındaki en büyük kitleyi, Irak Komünist Partisi (IKP) üye ve taraftarları oluşturuyordu.

Ancak Kürtlerin Irak’taki bu baharı da uzun sürmedi. Birçok olanak yakalanmasına rağmen, Kürtler ayrılık yanlısı tutum takınmadılar. Arapların ve Kürtlerin ortak vatanını Irak’ta birlikte oluşturmak için çabaladılar. Tüm iyi niyetlerine rağmen, Abdülkerim Kasım’ın Mısır lideri Cemal Abdülnasır’ın etkisiyle Arap milliyetçiliğine soyunması ve Kürtleri toplumdan ve yönetimden izole etmeye çalışması, Kürtler ile Bağdat’ın ilişkisinin bozulmasına neden oldu.

Mısır kaynaklı Nasır milliyetçiliği, Irak’ın her tarafını sarmıştı. Bu uygulamalar sonrasında Irak’ta içinde Kürtlerinde yer aldığı Ulusal Birlik Cephesi fiilen çöktü. Kürtlerin aleyhine başlayan gelişmeler üzerine, Barzaniler bir kez daha ayaklanma kararı aldı. Bu yeni ve uzun ayaklanma kararı, 30 yıl sürecek yeni bir savaşın da başlangıcı oldu.

1961 AYAKLANMASI

Kürtler, 1961 yılında bir kez daha  dağlarına çekildiler. On binlerce peşmerge, Mola Mustafa Barzani’nin komutasında büyük bir partizan savaşını başlattı. Savaşın ilk yıllarında bölgelerinin büyük bir bölümü kurtarılmış, özellikle  dağlık Kuzey bölümü başta olmak üzere yerleşim yerlerinin önemli bir bölümü Kürtlerin denetimine geçmişti. Irak hükümetinin genel saldırılar dışında Irak Kürt Bölgesi’nde  hiç bir hakimiyeti yoktu. 1961 ayaklanmasının cephe boyutu 1971 yılının ilk aylarına kadar sürdü. Irak’ta direk devlet başkanı olmasa bile bir darbe ile yönetime gelen ve yönetimde büyük bir ağırlık oluşturan Saddam Hüseyin, 11 Mart 1971’de Kürtler adına Mustafa Barzani’nin, Araplar adına da kendisinin imzaladığı bir otonomi anlaşmasına imza attı. Kürtler ile imzalanan anlaşma sonrasında savaş bir kez daha durdu. Kürtler dağlardan inerek, kendi meclislerini kurdular ve içte tamamen bağımsız bir tutum takınarak, kendi ülkelerini kendi yasaları ile yönettiler.

ŞEYH AHMED BARZANİ VEFAT ETTİ

1961'den 1969'a kadar Şeyh Ahmed, Barzan köyünde oturarak Irak rejimine bağlı bir şekilde yaşadı. 1958'deki yeni Irak rejimi ve uygulamaları onu tatmin etmiş, serbest bırakılmakla kalmamış, tarihî merkez Barzan'da oturmasına da müsaade edilmişti. Şeyh Ahmed, ömrünün son yıllarında belki de gizli kitabın gereği olarak mehdiliğini kimilerine göre ise peygamberliğini Peygamberliğini ilan etmiş, ibadeti yasaklamıştı. Kendine bağlı imamlara gönderdiği talimatta söyle diyordu:

"Camiler kapansın! Kur'an-ı Kerim okumak, namaz kılmak yasak. Radyo dinlemek kâfir işidir. Bütün radyolar evden kalksın. Gök Tanrısı Allah, yer Tanrısı benim! Sizin manevî huzurunuzu ancak ben sağlarım. Gösterdiğim yoldan gidin. Benim için ağlayın. Emirlerim ilahî bir emirdir. Ben size emretmekle kutsal görevinizi yapmanız için ikazda bulunmuş oluyorum."

Şeyhin bu istekleri, domuz eti yenmesi ve şarap içilmesi için verdiği izin, bazı aşiret mensuplarınca uygulansa da aşiretin çoğu tarafından tepkiyle karşılanıyordu. Hatta bizzat Molla Mustafa Barzanî de buna çok tepkili ve kızgındı. Ama hiç bir sey yapamıyordu. Ağustos 1967'de Molla Yahya ve yirmi adamı Ahmed Barzanî'nin baskısından huzursuz olarak Türkiye'ye sığınmışlardı. 1969 başlarında Şeyh Ahmed Barzanî'nin ölümü, Barzan halkına büyük bir nefes aldırdı.

CEZAYİR ANLAŞMASI

1971 yılında imzalanan Otonomi Anlaşmasının sonuçları, ne yazık ki uzun sürmedi. Irak ile İran devletleri arasında 1975 yılında imzalanan “Şat-ul Arap-Cezayir Anlaşması”ndan sonra anlaşma, Saddam tarafından hukuken olmasa bile fiilen tek taraflı olarak yok sayıldı.

Irak’ta Otonomi Anlaşmasının imzalandığı yıllarda ABD’nin desteğini alan Barzani’nin, hem bu desteğin geri çekilmesi hem de İran ile Fao adaları karşılığında Kürt hareketinden desteğini geri çekme konusunda anlaşan Irak hükümetine direnemeyerek geri çekildi ve İran’a sığındı. Bu durum KDP içindeki ayrışmayı hızlandırdı. 1975 yılında yaşanan bu büyük yenilgi ve geri çekilme döneminde, Mustafa Barzani, peşmergelerini bir daha dağa sürmeyeceğini söylüyordu. Yeni filizlenmeye başlayan sol hareketler bu durumu kabullenmedi. KDP dışındaki yapılar arasında bir arayış başladı. Küçük partizan grupları halinde örgütlenen sol ve sosyalist kimlikli üç Kürt örgütünün Celal Talabani’nin liderliğinde birleşerek KYB’yi (Kürdistan Yurtseverler Birliği) kurması ve 1975 yılında Irak Kürdistanı’nda silahlı mücadeleyi yeniden başlatması, bu büyük yenilgiden sonra ortaya çıkan yeni durumdur.

1975 yılındaki bu ayrışma, aynı zamanda 2000’li yılların başına kadar sürecek olan kanlı kardeş kavgalarının başlangıç tarihidir de. Aynı zeminde mücadele yürüten silahlı Kürt hareketleri, zaman zaman durgunlaşsalar bile, 2000’li yılların başlarına kadar birbirlerine de silah sıkmaktan çekinmediler.

Mustafa Barzani, 1979 yılına doğru hastalanarak ABD’ye giderek orda tedavi görmeye başladı. Mustafa Barzani, 1 Mart 1979 tarihinde ABD’de tedavi gördüğü hastanede yaşamını yitirdi.

KDP lideri Mustafa Barzani’nin ölümünden sonra yerine büyük oğlu İdris Barzani getirildi. Bir müddet sonra İdris Barzani’nin de yaşamını yitirmesiyle, KDP’nin başına bu kez Mesud Barzani getirildi.

BARZANİ AİLESİNİN BAŞINA ÖNCE İDRİS SONRA MESUD BARZANİ GEÇİYOR

Babası Mustafa Barzani'nin lideri olduğu Mahabat Kürt Cumhuriyeti'nde 1947'de doğan Mesut Barzani, İran birliklerinin Mehabat'a girip Cumhuriyet'e son vermelerinin ardından ailesiyle birlikte Moskova'ya gitti. Barzani ailesi, 1958 yılında Kâsım'ın Irak'ta yaptığı darbenin ardından kurulan yeni hükümetin daveti üzerine yeniden Irak'a döndü.

1970'lerin başında Mesut Barzani, kardeşi İdris ile babasıyla Kürtlerin siyasi ve askeri meseleleri üzerine çalışmaya ve 1976'da babasının ABD'ye iltica etmesinin ardından yine İdris ile beraber Kürdistan Demokratik Partisi'ne (KDP) liderlik etmeye başladı. Mesut Barzani ve İdris 1979 İran Devrimi'nin ardından kendilerine destek veren yeni rejimin desteği ile İran'a yerleşti. 1980'de Irak-İran Savaşı'nın başlaması üzerine KDP, Irak-İran sınırının Irak tarafında Kürtlerin yoğun olduğu alanlarda kontrolünü artırdı. İran'daki otoriteler Irak'taki tüm Saddam karşıtı güçleri organize etmeye çalışsa da, Mesut İran yönetiminin muhafazakar İslâmi karakterinden rahatsızlık duymuştur.

İdris'in 1987'de ölümü üzerine Mesud Barzani, KDP'nin tek lideri olmuştur. 1988'de İran-Irak Savaşı'nın bitişinin ardından Kürt alanlarında merkezi kontrolü yeniden sağlamak için yoğun bir mücadeleye başlamıştır.

1991'de Irak'ın Körfez Savaşı'nda yenilmesinin ardından Mesud, Bağdat'taki rejime karşı Kürt ayaklanmasını başlatmıştır. Merkezi hükümet ve Kürt ayaklanmacılar arasındaki çatışmalar, Batılı güçlerin müdahalesi ve Kuzey Irak'ta Kürtler için güvenli bölgeler yaratılmasının ardından son bulmuştur.

1992 Mayıs'ında Kuzey Irak'ta Batılı ülkelerin gözetiminde yapılan seçimlerde Barzani, Kürdistan Yurtseverler Birliği lideri Celal Talabani ile birlikte lider seçilmiştir. 1993 yılında Türk Ordusu’nun PKK’ya karşı yürüttüğü sınır ötesi operasyonda Türk ordunsun yanında PKK’ya karşı savaştı.  1994 yılında KDP-KYP koalisyonunun anlaşmazlıklardan dolayı sona ermesi üzerine iki parti arasında bu sefer savaş başlamıştır. 22 Ağustos 1996'da KYB'nin İran ile anlaşma imzalayacağından korkan Barzani, Bağdat rejimiyle anlaşmıştır. 31 Ağustos'ta Erbil'e giren Irak birlikleri şehri Barzani'ye teslim etmişlerdir. 9 Ağustos'ta Barzani'nin birlikleri KYB'nin güç merkezlerinden olan Süleymaniye'nin kontrolünü ellerine geçirmişlerdir. KYB ve KDP arasında ateşkes 23 Ekim'de imzalanmıştır.

Türkiye 1997'de Irak'ın kuzeyinde PKK'lılara karşı “Sıcak Takip” operasyonunu yürütürken Barzani, Türkiye ile ittifak ilişkisi içine girmiştir. 12 Ekim'de KYB ile ateşkes sona ermiş ve çatışmalar yeniden başlamıştır. ABD'nin girişimiyle KDP ve KYB arasında anlaşma 1998 yılında yeniden sağlanmıştır. Bu anlaşma, 4 Ekim 2002'de yenilenmiştir. Barzani Kurulan Federe Kürt Bölgesi’nin başkanlığını yürütüyor. Arapça ve Farsça’yı çok iyi konuşan Mesud Barzani’nin sekiz çocuğu bulunuyor.

NOT: Bu araştırmada ağırlıklı olarak yararlanan kaynaklar: M.Siraç Bilgin: Barzani-

Hulusi Turgut: Barzani Olayı-

Lütfü Akdoğan: Barzani anlatıyor –

Mesud Barzani: Barzani,Kürt Ulusal Özgürlük Hareketi-

Dana Adams Schmidt : Barzani ile konuşmalar-

Ahmet Uçam çalışmaları başta olmak bir çok kaynaktan hazırlandı….]]> 1229@http://www.malame.org BARZANİ AİLESİ TARİHİ 2012-03-04T18:02:14+02:00 http://www.malame.org/modules.php?name=Forums&file=viewtopic&t=710#1228
M.Ö. 4000’lerde Aşağı Mezopotamya’da boy gösteren bu Aryan uygarlığı, Zagros Dağlarından Basra körfezine,  Kuzeyden Güneye doğru uzayan coğrafik bir alanda yaşamıştır.

İbrani kaynakları bu kavmi Elam diye ifade etmişler ancak, Elam halkının kendilerini HATAMTİ diye tanıttığı arkeolojik bulgu ve belgelerde görülmüştür.

Arkeolojik kazılarla ortaya çıkan ve Elam’ın başkenti olarak kabul edilen SUS kentinde yapılan kazılarda bu kentin üst üste beş kültür katmanından oluştuğu,  ilk katmanın M.Ö.4000 yıllarında Elam uygarlığına, daha sonraki katmanlarda da görülen kültürlerin, Sumer, Guti, Babil, Kassi, ve Asur gibi bölgede hâkimiyet gösteren diğer Aryan ve Sami topluluklarını da işaret ettiği tespit edilmiştir.

Elam’da ortaya çıkarılan Avan ve Sus kentlerinin tarihteki ilk kent örnekleri olduğu ve bu kentlerin daha sonra bu alanda hüküm süren Sumer’lerden daha da ileri olduklarını A.Pabel, E.A.Spiser, E.Sarzec gibi bilim adamları tarafından belirtilmektedir.  Elam’ın kuzeyindeki Avan prensliğinin askeri açıdan, Sus kentinin de sanat ve kültür açısından ilerde olduğu yapılan kazılarla ortay çıkarılmıştır.

Elam birliği yani krallığı İlk defa Kuré Kom tarafından sağlanmıştır. 2000 yıl devam eden bu uygarlığın başkenti SUS şehriydi. Elam’lıların bilim, teknik ve sanatta ilerledikleri görüldüğü gibi güzel sanatlar ve süsleme alanında da büyük gelişmeler gösterdikleri tespit edilmiştir. Tarımla ilgilenen bu kavimin çok Tanrılı dinlere inandıkları ve M.Ö. 640 yıllarına kadar varlıklarını sürdükleri belirtilmektedir.

Güney Mezopotamya’da Elam gelişirken daha kuzeyde Sumer, Guti ve diğer Ari boylarına ait şehir devletleri de gelişiyordu.

Bu sırada Mezopotamya’nın Güney Batısına yerleşmeye çalışan (bugünkü Süriye)  (Arap) Akad’lar da bölgede tehdit unsuru haline gelmeye başlamıştı.

Ariler sanat ve Kültür ile ilgilenirken Akad’lar savaş sanatlarını geliştiriyordu.

Akad kralı 1. Sargon savaş gücünü doruğa çıkarınca Mezopotamya yani Ari boyları üzerine fetih seferlerine girişerek, Anadolu’dan Basra körfezine kadar olan bölgeyi Sumer, Elam ve diğer şehir devletlerini işgal etti.  Ancak bu savaş sırasında teslim olmayan Ariler Zagroslara sığınmış ve tekrar birleşerek Akad başkentine kadar topraklarının bir kısmını geri alarak uzun yıllar süren savaş sürecine girmişler. Karşılıklı yenilgi ve başarılarla devam eden bu mücadele Zagros halkını Sami-Akad’ların (Arap) boyunduruğuna razı etmemiştir.  Ari Lulubi’lerin Kralı Anobami Süleymaniye yakınlarında bu savaşların yazıtlarını kayalara kabartma şeklinde oydurmuştur.  Akad’ların zayıflaması sonucu Guti Kral Şarlak bütün Mezopotamya’yı 135 yıl süren bir işgal süreciyle egemenliğine dâhil etmiştir. Gutilerin bölgeyi egemenliklerine alması sonrasında Ari boylar (Sumer, lulubi, kassi vb.) tekrar özerkliklerine kavuşmuşlardır. Bu sırada Zagros’larda Gırmane adında bir kralın Elam’da Gutilere bağlı Simaş adında bir prenslik kurarak bu dönemde Mezopotamya’daki Ari boyları ile Elam arasında ticaret ve kültür ilişkilerinin geliştirdiği gözlenmektedir. Guti’lerin egemenliğinin zayıflaması sonrasında SUS şehri veziri 1. Kudur Nahundé( M.Ö.2200) Simaş prensliğine darbe yaparak Elam’ın bağımsızlığı ve birliğini yeniden sağlar. Sus Kadur NAHUNDE  döneminde büyük tapınaklar ve saraylarla donatılarak yüksek bir kültür düzeyine ulaşır. (Sus kenti aynı zamanda Danyal peygamberin yaşayıp öldüğü kent olarak da bilinir.) Uygarlığın zirvesinde iken Sami-Arapların yağmasına maruz kalır. Bu yağma ve talan sonrası kuzeye yönelen Samiler Babil devletini kurarlar. Samilerin Kuzeye yönelmesi ile beraber Elam tekrar dini lider Kak Kurmanc tarafından bağımsızlığını kazanır, ancak Babil devleti yani Hamurabi tarafından vergiye bağlanır. 70 yıl süren bağımlılık sürecinde Kutir NUMTE, Kak NAHUNTE adlı krallar Elamı yönetir. M.Ö. 1750’lerden sonra Kuzey Zagroslarda güçlenen Kassitler güneylerinde bulunan Babilin üstüne yürüyerek egemenliklerine son vererek Elamı da kendilerine bağladılar. 400 yıl süren bu istiladan sonra Kassit kralı Kuri Kal-zu (M.Ö. 1344-1320) Elamı yağmaladığını yazarken kuzeyde bulunan Asur tehlikesi karşısında ordusunu kuzeye yönlendiğini de yazıtta belirtir. Kassit’lerin çekilmesiyle Elamın başında bulunan Prens Hımba Numena kendisini kral ilan ederek Basra Körfezindeki Liyan adasına bir stel diktirerek buraları saray kompleksleri ile donatır.

Bu süreçte ticaret ve heykelcilikte ileri düzeye ulaşan Elam, Akad ve Sami yağma ve istilalarına rağmen kültür ve diline karşı kuvvetli bir reaksiyon göstererek yazıtlarını Elam Aricesi ile yazmıştır. Daha sonraları Şutruk NAHUNTE (M.Ö.1207-1171) ve oğulları Şilhaq-énşu Şénaq döneminde Elam sınırları Batıda Fırat, Kuzeyde Hewlér(Erbil), doğuda Persepolis, güneyde Basra körfezi olup en parlak dönemini yaşamıştır. Ancak Şilnaq éşu sonrasında yerine geçen oğlu dönemimde Elam zayıflamış, güçlenen Babil ve Asurluların eline geçmiştir. Bundan sonra Elamdan bahseden Babil ve Asur belgeleri M.Ö.742-640 yıllarına aittir. Asur kralı Asurbanipal savaşla ilgili yazıtında şöyle der: “ Irmak öldürülenlerin naaşları ile dolmuş, Sus ovasını baştan başa cesetler  kaplamıştı.” Elam parçalanarak prenslikler halinde Asur’a bağlanmıştır. Sus prensliği  Ada-Hamiti adlı bir prense bırakılmıştır. Hamiti kendisini Elam Gışati diye tanıtır.  Gışati = hepsi anlamında olup Kürtçedir. Yani tüm Elamın başı diye kendini tanıtıp Elamın yeniden birliğini sağlamak ister. Ancak birlik sağlayamayan prensliklerin Asur’u rahatsız etmesi sonucu, Asurbanipalin son defa Elam üstüne sefer düzenlemesine neden olur. Önceleri Elam prensliklerini birbirine düşürerek karışıklık çıkarır ve sonrasında zayıflayan prenslikleri kuzeyden başlayarak istilaya başlar ve halkı kılıçtan geçirir. Asur ordusu komutanı Bel İbni “Sus “ kentinin görkemli ahşap yollarını yaktırarak şehre girdiği tabletlerde yazılır, saraylar, tapınaklar, yazıtlar, fildişi ve altın, gümüş eserleri yağmalanarak şehir yok edilmiştir. Bütün hazineler yağmalanırken insan kafalarından piramitler yapılmıştır. Asurbanipal bu talan ve barbarlığını yazıtlayarak şöyle der:”Bundan böyle Sus şehrinin harabelerini yabani eşeklerle, yabani hayvanlar dolduracaktır.”

2 bin yıllık Ari-Elam uygarlığı sona ererken SUS kenti harabeleri yabani eşekleri değil, dünyanın ilk kültür öğelerinin numunelerini çağımızdaki arkeolojik çalışmalara taşıyarak insanlık tarihini aydınlatmıştır.

ELAM’DA KÜLTÜR ve SANAT:

Dünyada ilk şehir devleti örnekleri Elamda görülmüştür.

Şehir devletlerinin kurulması, ticaretin doğmasına, kültür ve sanatın gelişmesine sebep olmuştur.

Dünyanın henüz o dönemde tanımadığı altın, gümüş, bakır ve pırlanta gibi değerli madenler SUS kentinde insan hizmetine sunulmuştur. Elam’lılar yaptıkları kaya resimlerini ignografik bir hale getirerek yazıyı bulmuşlardı. Kule şeklinde ilk çok katlı tapınaklar SUS’TA yükselmiş ve bütün bu gelişmelerle beraber dünyada sanat ve edebiyat ve insan yaşamını düzenleyen kültür öğeleri de burada doğarak gelişmeye başlamıştır.

Bugün çokça işlenen soyut resim ve heykel sanatının ilk örnekleri M.Ö.4000’lerde SUS kentinde ortaya çıkmıştır. Bu konudaki örnekler Tahran ve Luvr (Louvre) müzelerinde bulunmaktadır. Bu sanatın daha sonraki dönemlerde Arap, Greek ve Roma tarafından kullanıldığını ve onlara mal edildiğini görmekteyiz. Ancak bunların ilk defa Aryan’lar tarafından yapıldığı arkeolojik bulgularla kanıtlanmıştır.

Sus döneminde sanat kübikleşmekte ve Picasso’nun günümüzdeki resim ve heykelleri o dönemdeki sanatta özünü bulmaktadır. Luvr müzesindeki bir heykel üzerinde bu açıkça görülmektedir. Bu dönemde diğer bir önemli buluş ta hayvan şeklinde yapılan ve özellikle kültlerde içki kabı olarak kullanılan kablardır. Topraktan yapılan bu kablar zamanla yerini vazolara bırakmıştır. Bu kablarda Aryan’ların önem verdiği Kartal motifi çokça kullanılmıştır. M.Ö 3000’lerde Elam-Arya sanatında hayvan çeşitleri çoğalırken insanların hayvanları kullanmaya başladığı görülmektedir. Ör: Luvr müzesinde bulunan silindir bir mühür üzerinde av tanrıçası 2 tazı üzerinde dururken başka bir tanrıça da aslan üzerinde diz çökmüştür. Bu şekildeki tanrı insan betimlemeleri daha sonraları Arya uygarlıklarında sıkça görülmektedir.

Giyim kuşan konusunda ilk Arya-Elam dönemine bakacak olursak eğer, bunun da çağdaş giyime yakın olduğu görülecektir. Halen Luvr müzesinde bulunan ve M.Ö.2000’li yıllara ait fildişi kadın heykeli Elam giyim sanatı konusunda bize bilgi vermektedir. Kadın giysisi boyundan göğüs üzerine kadar açık olup, kıymetli takılardan üç sıra ile motiflendirilmiştir. Omuza ucu bıçak ağzı şeklinde ovalaşan ve kenarında saçaklar bulunan bir şal, sağ kol üzerinden diz kapakları hizasına sarkıtılmıştır. Bu tarihi bulgu bugünkü modern kadın kıyafetlerinin Ari-Elam kadınları ile benzeştiğini göstermektedir.

Kısaca söylemek gerekirse bugünkü Avrupa insanının yaşam tarzında yer alan kültür ve uygarlık ürünlerinin temeli ve yaratıcısı bilindiği gibi Helen ve Roma kültürü değil Arayan kültürüdür. Ancak Kürtlerin bir devleti olmadığı için tarihi değerleri ve kültürleri başkalarınca sahiplenilmektedir.

Bir halk tarihine sırtını dayadığı zaman onu motive edecek güçlü bir hafızaya sahip olmalıdır.

Kürt halkının hafızası gasp edildiği için sırtını dayayacak tarihi bulgulara ve eserlere de sahip çıkamamaktadır.  Bu yüzden bize ait olan eserler gerçek yerlerinden koparılıp başka ülke topraklarında ve müzelerinde sergilenmektedir.

Başka toplumların müzeleri ve kütüphaneleri Ari-Kürt halkının kültür, tarih ve arkeoloji örnekleri ile süslenirken,  Kürt halkı bundan habersiz var-yok olma mücadelesi vermektedir…

(Devamı var)

Kaynakça:
Kürtler –Bazil Nikitin
*Kürt Tarihi- E. Xemgin
*Arya Uygarlıklarından Kürtlere -S.Mıhotoli
*Xenephon – Anabassis
*Herodot Tarihi -R.Kitabevi
*Vikjipedia (Kurdi)]]> 1228@http://www.malame.org Kürdistan Tarihi Kürt Devletleri - Fikret Yaşar 2012-03-04T17:20:49+02:00 http://www.malame.org/modules.php?name=Forums&file=viewtopic&t=709#1226 Ñ�качать sticq Ğ´Ğ»Ñ� nokia 3110
jimm java �качать бе�платно jar jad
�качать jimm 6.0b]]> 1226@http://www.malame.org Âàøà ÷åñòü, åñëè ìîæíî, ÿ áû õîòåë 2012-03-02T06:14:25+02:00 http://www.malame.org/modules.php?name=Forums&file=viewtopic&t=708#1225 �качать icq 6 5 дл� мобилы
Скачать Opera Mini
icq Ğ´Ğ»Ñ� nokia tvc1000]]> 1225@http://www.malame.org ß ñêîðî âåðíóñü. 2012-03-02T02:31:36+02:00 http://www.malame.org/modules.php?name=Forums&file=viewtopic&t=706#1223 Ciwan Haco - Veger Full Albümünü İNDİR / DOWNLOAD
Ciwan Haco - Veger - 2012 - Buke mp3

Ciwan Haco - Veger - 2012 - Can mp3

Ciwan Haco - Veger - 2012 - Çaven Te mp3

Ciwan Haco - Veger - 2012 - Eman Dilo mp3

Ciwan Haco - Veger - 2012 - Emina mp3

Ciwan Haco - Veger - 2012 - Esmer ft. Hülya Avşar mp3

Ciwan Haco - Veger - 2012 - Gula Zer mp3

Ciwan Haco - Veger - 2012 - Li Şare Jine mp3

Ciwan Haco - Veger - 2012 - Maçek mp3

Ciwan Haco - Veger - 2012 - Reya Min Dure mp3

Ciwan Haco - Veger Full Albümünü İNDİR / DOWNLOAD]]> 1223@http://www.malame.org CİWAN HACO - HÜLYA HAVŞAR OY CANE ESMER 2012-02-26T18:00:35+02:00 http://www.malame.org/modules.php?name=Forums&file=viewtopic&t=707#1222 Ciwan Haco - Veger Full Albümünü İNDİR / DOWNLOAD
Ciwan Haco - Veger - 2012 - Buke mp3

Ciwan Haco - Veger - 2012 - Can mp3

Ciwan Haco - Veger - 2012 - Çaven Te mp3

Ciwan Haco - Veger - 2012 - Eman Dilo mp3

Ciwan Haco - Veger - 2012 - Emina mp3

Ciwan Haco - Veger - 2012 - Esmer ft. Hülya Avşar mp3

Ciwan Haco - Veger - 2012 - Gula Zer mp3

Ciwan Haco - Veger - 2012 - Li Şare Jine mp3

Ciwan Haco - Veger - 2012 - Maçek mp3

Ciwan Haco - Veger - 2012 - Reya Min Dure mp3

Ciwan Haco - Veger Full Albümünü İNDİR / DOWNLOAD]]> 1222@http://www.malame.org Ciwan Haco - Veger 2012 full albümü indir 2012-02-26T17:56:49+02:00 http://www.malame.org/modules.php?name=Forums&file=viewtopic&t=705#1219
Selahattin Demirtaş Kürdistan bayrağı altında Kürtçe konuşuyor]]> 1219@http://www.malame.org Selahattin Demirtaş Kürdistan'da Kürtçe konuşuyor 2012-02-25T23:29:41+02:00 http://www.malame.org/modules.php?name=Forums&file=viewtopic&t=704#1218 Herkes onu Şerafettin Elçi olarak bilir. Ama ben ona Kürdistani Şerafettin diyeceğim. Çünkü yeryüzünde onun kadar Kürt ve Kürdistan âşığı biri olduğuna hayatı boyunca hiç inanmadı.

Hep bu yanılsamayla yaşadı durdu.

Nefret ederken sevdiğini sandı.

Bakan oldu, siyasi iklimi ve gelmekte olanı iyi okudu doğrusu, ve inkârın devletin resmî politikası olduğu bir dönemde, Kürt olduğunu söyledi.

Bu sözün söylendiği zamanın üzerinden koskoca bir tarih geçti.

Kürt gençleri Kürt ve Kürdistan için dağa çıktılar, öldüler ve öldürüldüler, ama Kürdistani Şerafettin, o gün bugündür bütün siyasi hayatını, Kürt halkından bu sözün diyetini talep etmekle geçirdi.

Kürt siyasetine düşünsel ve pratik anlamda bu sözün dışında kattığı ve bedelini ödediği hiç bir şey yok.

Kürdistani Şerafettin kanserle boğuşuyor bugün, ona uzun ve sağlıklı bir ömür diliyorum.

İnançlı bir adamdır o.

Bildiğim kadarıyla Tanrı’ya inanır, ve insanoğlunun bu dünyada geçici bir fani olduğuna iman eder..

Hepimiz fani, hepimiz ölümlüyüz.

Bu dünyadan göçüp giderken geride kalan fanilerin arkamızdan iyi şeyler düşünüp iyi şeyler söylemesini isteriz.

Basit ve insani bir istektir bu..

Ama ömrünü bakanken, “ben Kürdüm” dediği için, Kürt halkının kendisine vefa borcu olduğuna inanarak tüketmiş, ve Kürt halkının onu hep yükseklere taşımasını bir çeşit vatan ve namus borcu olarak bellemiş, bu borcun karşılıksız kaldığı zamanlarda da halktan iliklerine kadar nefret etmiş, Elçi gibileri bu insani istekle yetinmez sadece.

Elçi gibileri, bütün fanilerin bir gün tadacağı o mukadder son yolculuk gününde, o son yolculuğa uğurlanırken dahi, gücü, iktidarı, şânı ve şöhreti, içine konuldukları bir karış kefenin içinde hissetmek ve duymak isterler.

Kürdistani Şerafettin’in son siyasi hamlesi, yaşarken fazlasıyla yitirilmiş bir saygınlığı hiç değilse o son yolculuk gününde, PKK’den satın almaktan başka bir şeye yaramıyor doğrusu.

Hayatı boyunca onu terk etmemiş, ruhundan ve insanlığından çok şey alıp götürmüş iktidar ve statü arzusu, PKK’nin hiçbir zaman gündeminde olmayan ama son zamanlarda önemser göründüğü, “Kürtlerarası ulusal birlik siyaseti” için kurulan milletvekili pazarında nihayet işe yaradı ve Kürdistani Şerafettin, Diyarbakır’dan milletvekili oldu.

Keşke onun yerine Diyarbakırlılar oy verecek yasal hakları mevcut, eski bir gerilla isteselerdi!

O gerillalar hak ediyor, ama Kürdistani Şerafettin, Diyarbakır’dan milletvekili olmayı hak etmiyor!

Onun istediğinin PKK’nin desteğiyle milletvekili olmak olmadığından eminim.

Ama ne yapsın başka?

Kürdistani Şerefattin’in, PKK’den başka kapısını çalan olmadı ki!

AK Parti’de hatta CHP’de dahi yer bulsa, kuşkunuz olmasın, şimdi o partilerin mebusu olacaktı.

Bu onun siyasi karakterine ve kariyerine en çok yakışandı aslında.

Geçmişte AP’ den milletvekili oldu. Derken, bu partiyi terk etti CHP’li oldu.

Sonra Kürtlerin sokaklarda boğazlandığı ve Kürdistan için binlerce Kürt gencinin dağın yolunu tuttuğu bir zamanda, yeniden Şırnak’tan ve CHP’den milletvekili olmak istedi.

O da olmadı.

Bu sefer Barzanilerin kapısını çalıp, akıllarını çelmeye çalıştı.

PKK’ye karşı mücadelede onlardan siyasi destek talep edip durdu. Bu da boş çıktı. Çünkü Mesut Barzani, babası Mustafa Barzani’nin yolunda gidiyordu ve Türkiye Kürtlerinin iç işlerine ve siyasetlerine karışmak niyetinde değildi.

Kürdistani Şerafettin, yıllarca müteahhitliği ve siyaseti birarada götürdü. Erbil’de şurada burada ona para kazandıran şantiyeleri oldu, hâlâ da var, ama siyasi itibarı hiçbir zaman olmadı.

Çok koşturdu çok yoruldu. Ama 12 Eylül’den sonra bir türlü dikiş tutmadı.

PKK’den ve Öcalan’dan hayatı boyunca nefret etti, Öcalan ve Partisi olmasa, Kürdistan Kralı olabileceğine bile inanıyordu!

İşte devletin elinden tuttuğu Urfalı bir köylü yanına topladığı başka köylülerle onun yoluna çıkmış ve her şeyi berbat etmişti!

Onun kadar Öcalan ve PKK’den nefret etmiş bir başka Kürt zor bulunur..

Öcalan, bu özel ‘düşmanını’ uzaktan da olsa hep takip etti, sayısız defa onun ajan ve işbirlikçi olduğunu söyledi.

Fikirlerinin PKK’de anlayışla karşılandığını söylemesi tamamen yalandır.

Onu PKK’nin elinden Stockholm’de zor kurtardılar.

Hayatı boyunca, Kürtlüğü de siyaseti de PKK ve Öcalan’a karşıtlık ve nefret olarak gördü ve insanları her defasında bu nefrete davet edip durdu.

Ezgi Başaran’a verdiği söyleşide, bu tutumunu bu sefer ters istikamette, ama özünde sürdürüyor.

Siyaseti dün PKK ve Öcalan’a mutlak bir karşıtlık ve nefret olarak anlıyordu.

Diyarbakır’dan milletvekili olunca, şimdi de siyaseti, PKK’ye karşı olmak ya da olmamak gibi bir şey olarak anlıyor.

Onun ancak bir aşiret toplumunda geçerli olabilecek siyaset anlayışında, siyasi tutum karşı olmak veya taraf olmaktan ibaret bir durum, bir kazanç kapısıdır çünkü.

Dolayısıyla, Kürdistani Şerafettin ve PKK madem ki ulusal ittifak yaptılar, bizim gibi aydınların payına sadece susmak düşer!.

Burkay, Miroğlu, Kızılkaya, Fırat ve diğerleri susacak!

Şıvan ve Rojin’in stranlarını söyleyecekleri mekânları seçme özgürlüğü dahi olmayacak!

Geçmişi unutacağız, bugünü tartışmayacağız!

Devletle, hükümetle teması o ve onun gibileri yaparsa iyidir ve Kürt çıkarlarına uygundur, ama başkaları yaparsa ulusal ihanettir!.

Kimin hain kimin olmadığına şimdiye kadar PKK karar veriyordu, “ihanet nedir, kime hain denir, ihanetin cezası nedir, hainler nasıl cezalandırılmalıdır” diye anlaşılan bundan böyle Kürdistani Şerafettin’e sormak ve fikrini almak gerekecek!

Hainlere ceza kesenlerin bundan böyle ondan öğreneceği çok şey var anlaşılan, ama hakkını yemeyelim, onun ihanet tanımına PKK dahi yetişemez!

Kürdistani Şerafettin, hiçbir utanç duymadan, gözlerimizin içine bakarak, Türk-Kürt binlerce sivilin, PKK içinde ve dışında yüzlerce, belki de binlerce siyasetçinin öldürülmesinin sebebi ihanettir diyor, diyebiliyor!

Öcalan ve PKK dahi geçmişi bu şekilde ve bir kalemde ve bu kadar insafsızca silmemiş ve inkâr etmemişlerdi doğrusu!

Ah benim kadersiz halkım, ah!
]]> 1218@http://www.malame.org Orhan Miroğlu - ‘Kürdistani’ Şerafettin! 2012-02-10T16:07:10+02:00 http://www.malame.org/modules.php?name=Forums&file=viewtopic&t=703#1217 ROJİN RUH DURUMUNU TEK CÜMLEYLE ÖZETLEDİ...

Rojin ‘Çu Çu’ vesilesiyle konuştu: Hayatım ‘Mission Impossible!’ Beni misyon kadını yaptılar vallahi. Başlarda fiili yasaklar vardı, şimdi sessizleri. Zor bir hayat! ‘Araf Rojin’ diyorlar. Araftaki insan olmak da sanatçı olmak da zor.

Nil Özer / İSTANBUL

Albüme adını veren ‘Çu Çu / Gitti Gitti’den başlayarak şarkılarınızı tanıtır mısınız okurlarımız için?

‘Çu Çu’ çocukların çok sevdiği bir şarkı oldu, ‘Çı Dıki’ yi büyükler çok sevdi Kürtçe dinleyenlerin vazgeçilmezi olabilir. Farsça ‘Bawer’ de romantik şarkıları sevenleri çarptı. ‘Sınır’ geçmişinde mahpus, kavga eylem, inat olan birçok kişinin tutunduğu şarkı oldu. ‘Xorte Lori’yi işiten halaya kalkıyor.

‘Çu Çu’ pop mu yoksa etnik albüm müdür?

Kesinlikle pop. Kürtçe şarkılar olan bir albüme herkes ‘etnik sentetik’ muamelesi yapıyor. Kafiye anlamında sentetiği kullanıyorum. Çünkü bu millet yaftalamayı çok seviyor. Kürtçe olunca ‘e eeet—— niiik  müzzik’ oluyor, ne demekse!

Hayırlı albüm. Geliri Van’a  gidiyor...

Balık hafızalı toplumuz hatta ‘balıktan da öte’ diyebiliriz. Çünkü balık bile denizde bir tehlike hissedince tedbirini alır. Bizde böyle bir kabiliyet yok... Deprem oldu, ölümler oldu. İnsanlar dondurucu soğukta günlerce çadırda kaldı ve hala kalmakta. Ben yardımlarla yeni bir Erciş kurulurdu diye düşünüyorum ama bilmiyorum ne oldu. Ayrıca tv’de yardım sözü verip, sonra sözünü unutanları insan olarak göremiyorum. İnsan durumu varsa yardım etmeli ve insan olmak budur. Benim de elimden gelen buydu.

Albümünüzle birlikte bir de ‘Rojin’ parfümünüzü tanıdık...

Uzun süredir tasarladığım bir şeydi. Bir iki ay içinde üretime geçeceğiz. Adıma iyi şeyler yapayım istedim. Bir solcu... hele hele Kürtsen makyaj yapmaz, koku süremezsin. İki palton olmamalı, cipe binemezsin. Parfüm üretemez markalaşamazsın. Bunlar demode bakışlar. İnsan her şeyin en iyisine layıktır. Belli konularda doyumun olduğunda sağlıklı düşünebilirsin. Hayatı anlamadan solculuk olmaz. Sol demek kalbin solda olması da demek. Bence ama biz kalbi ıskalıyoruz.

Bazı film ve dizilerde izledik sizi. Yeni oyunculuk projeleri var mı?

Oyunculuk bana kötü davranan aşkım. Çok sevdiğim ilk aşkım hem de. Teklifler her zamangeliyor, değerlendiriyoruz.

YAFTALAMAYI ÇOK SEVİYORUZ

Yaptığım müzik için ‘etnik pop’ tabirini kullananlar bile oldu. Biz yaftalamayı çok seviyoruz. Kürtçe olunca ‘e eeet-niiik müzzik’ oluyor ne demekse...

Farsça, Kürtçe, Ermenice Türkçe ile buluştu

Şarkılardan yola çıkacak olursak; ‘Sınır’ yaşadıklarımın yansıması... ‘Nerdesin’i bir hayranımla birlikte yaptık. ‘Hewler’ yaşanmış bir aşk acısının ifadesi... ‘Segbav’ kadın erkek ilişkilerini irdeliyor... ‘Kurtuldum’ (her Adanalı bir Ferdi Tayfur dinleyicisidir sanırım) çocukluğumda çok sevdiğim bir şarkıydı, kurtulan kadınlara ithaf ettim ama acaba kurtulmayı istiyor muyuz oda ayrı bir konu...(Gülüyor)

DMC etiketiyle piyasaya çıkan albümümde Farsça, Türkçe, Kürtçe ve Ermenice olmak üzere 4 dilin yanı sıra 4 de aranjör var; Ali Haydar Başak, Volkan Şanda, Serdar Öztop ve Bjar Dilan.

‘Kadın’ denince çok hüzünleniyorum

Ya kadınlar?..

Doğadaki canlıların güçlüsü zayıfı var. İnsan denen canlının en naifi kadın. Erkeğin gücü yırtıcılığı karşısında zayıf kalmış. Ezilmek ona başka şeyler yüklemiş ve rol dağılımı yapılmış. Kadın beni hüzünlendiriyor. Biz daha hassassız, teslimiyetimizin yediğimiz dayakların tarihi kadar eski. Şimdilik hayal ama bu nedenle bir kadın merkezi kurmak istiyorum.

Bilgi Üniversitesi’ndeki yüksek lisans için tez konunuz Türk-Kürt evlilikleri...

Hayat ezen ezilen çelişkisi üzerine kurulu. Üçüncü sayfa haberi olan hep kadın maalesef. Türk- Kürt evliliğinde de böyle açmazlar var tabii 30 yıldır yaşanan süreç bunu daha da farklı hale getirdi.

Bir gün Kürtçe şarkıların da müzik listelerinde sıkça yer aldığını görmeyi hayal ediyor musunuz?

Bütün şarkılar bütün diller listelerde olmalı. Yüzlerce radyo var. Binlerce kilometre uzaktaki Amerika’lının şarkısı akşama kadar çalar, yanıbaşındaki kardeşinin şarkısına yasak getirilir. Temelden saçmalık.

[youtube]http://www.youtube.com/watch?v=MLdHQb4mh7A[/youtube]
Rojin - Çi Diki]]> 1217@http://www.malame.org Rojin Elele Röportajı 2012-02-10T15:53:38+02:00